♨️ چرا پیمان مکه پیش از آنکه دفاعی باشد، دیپلماتیک است؟

🔻 یادداشت «عزیز الغشیان» در پایگاه امواج‌مدیا، به بازخوانی کارکرد اصلی «پیمان دفاعی مکه» میان عربستان، ترکیه و پاکستان می‌پردازد. الغشیان استدلال می‌کند با وجود پیوندهای عمیق با سرمایه نمادین جهان اسلام، تقلیل این پیمان به یک «ائتلاف صرفاً نظامی و بازدارنده» خطاست؛ نخبگان سعودی همچنان «دیپلماسی را نخستین خط دفاعی خود» در برابر تهران می‌دانند و این پیمان در واقع ستونی دیپلماتیک برای تحکیم موازنه سیاسی و سپس ابزاری مرحله‌ای برای مهار بازیگران غیردولتی است. نویسنده ارکان این راهبرد را در سه محور کلیدی تبیین می‌کند:

🔻 ۱. گسترش چتر دیپلماسی و خلع سلاح مشروعیت منطقه‌ای تهران:
پیمان مکه تعمداً هیچ دشمنی را مشخص نکرده تا نه محرک تقابل با تهران شود و نه با بردن نام رژیم صهیونیستی، واکنش منفی واشینگتن را برانگیزد. حضور پاکستان (به عنوان میانجی فعال میان ایران و آمریکا)، چهره تهاجمی توافق علیه ایران را می‌زداید. از منظر ریاض، هم‌راستاسازی سه کشور بزرگ اسلامی مانع از آن می‌شود که تهران از اختلافات درونی شورای همکاری یا اتحادیه عرب برای مشروعیت‌بخشی به حملات جانبی به زیرساخت‌های سعودی بهره ببرد. همچنین نمادگرایی اسلامی مکه تلاش‌های تهران برای مصادره گفتمان وحدت اسلامی را در تنگنای دیپلماتیک قرار می‌دهد؛ امری که با استقبال و لحن مثبت اولیه وزارت خارجه ایران نیز خنثی شد.

🔻 ۲. دکترین بازدارندگی متوازن در برابر بازیگران غیردولتی:
اگرچه دیپلماسی ابزار اصلی در قبال حکومت ایران است، اما این ائتلاف بستری برای اقدامات سخت‌گیرانه‌تر علیه گروه‌های مقاومت (انصارالله در یمن و شبه‌نظامیان عراقی) فراهم می‌سازد. با این حال، نباید این پیمان را یک «ضامن شلیک خودکار» پنداشت؛ بلکه این ساختار، یک سرمایه‌گذاری تدریجی برای تقویت ظرفیت پدافندی ریاض است. هرگونه پاسخ نظامی آتی از سوی اعضای ائتلاف بیشتر «واکنشی، محدود، متناسب و کوتاه‌مدت» خواهد بود تا عملیات‌های تهاجمی بی‌پایان.

🔻 ۳. هم‌پوشانی منافع راهبردی آنکارا و اسلام‌آباد با ریاض:
ترکیه از این مسیر بازاری حیاتی برای صنایع دفاعی بومی و صادرات جایگزین تسلیحات غربی به دست می‌آورد، و پاکستان با بهره‌گیری از سرمایه مالی سعودی، هراس خود از تعمیق روابط ریاض با دهلی‌نو را مهار می‌کند. برای سعودی نیز پیمان مکه اهرمی چندوجهی است تا بدون گسست از توافق تنش‌زدایی ۲۰۲۳ پکن، قابلیت‌های بازدارندگی خود را چندلایه سازد.

https://amwaj.media/en/article/why-the-mecca-agreement-is-about-diplomacy-and-then-defense

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies