♨️ پیمان مکه؛ نمایش بازدارندگی یا گسل نوین ژئوپلیتیک؟ کالبدشکافی سه‌گانه نظری

🔻 تحلیل «ناخدا یکم دکتر جانسون اوداکال» در اوراسیا ریویو، به شالوده‌شکنی «پیمان دفاع مشترک مکه» میان عربستان، ترکیه و پاکستان می‌پردازد. اوداکال استدلال می‌کند اگرچه این توافق نماد پیوند اقتصاد G20 سعودی، ارتش ناتوی ترکیه و توان هسته‌ای پاکستان است، اما بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی یکپارچه و خودکار باشد، ابزاری برای «موازنه محافظه‌کارانه» ریاض در پی فرسایش چتر امنیتی آمریکا پس از جنگ ۲۰۲۶ است. نویسنده این توافق را از سه منظر تئوریک و پیامدهای عملیاتی تبیین می‌کند:

🔻 ۱. سه خوانش نظری (رئالیسم، سازه‌انگاری و نظریه انتقادی):
خوانش رئالیستی: انباشت توانمندی‌ها در شرایط عدم قطعیت ساختاری؛ ریاض برای جبران ناتوانی چتر آمریکا در مهار حملات پهپادی و موشکی، توان صنعتی ترکیه و ارتش هسته‌ای پاکستان را به خدمت می‌گیرد. خوانش سازه‌انگارانه: هویت‌سازی پان‌اسلامی در مکه برای جلب مشروعیت بومی، در تنش آشکار با معماری غربی پیمان ابراهیم. خوانش انتقادی: تثبیت ساختار قدرت سنتی (پادشاهی سعودی و ارتش پاکستان) و جاه‌طلبی نوعثمانی اردوغان، بدون حل ریشه‌های بنیادین بحران (مسئله فلسطین، جنگ یمن و محاصره ایران).
🔻 ۲. شکاف میان وزن نمادین و واقعیت میدانی:
نبود ساختار فرماندهی مشترک، فقدان سازوکار استقرار خودکار، و پرهیز آشکار آنکارا و اسلام‌آباد از تقابل مستقیم با ایران، این پیمان را در سطح «نمایش بازدارندگی» نگاه می‌دارد. از سوی دیگر، غیبت معنادار امارات (به عنوان قطب چارچوب I2U2) و قطر، نشان‌دهنده واگرایی درون‌شورایی است. همچنین جمهوری اسلامی ایران که ضربه سنگین ترور رهبر عالی خود در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ را تاب آورده و ساختار فرماندهی خود را حفظ کرده، بعید است با یک بیانیه سه‌جانبه از محاسبات تهاجمی خود عقب بنشیند.

🔻 ۳. دلالت‌های ژئوپلیتیک برای هند و قدرت‌های بزرگ:
پکن و مسکو از تضعیف انحصار امنیتی آمریکا در خلیج فارس سود می‌برند. برای دهلی‌نو، اگرچه پیمان تهدید فوری نیست (به دلیل عدم شمولیت بر منازعات ضدتروریسم هند و پاکستان)، اما پیوند رسمی ریاض با اسلام‌آباد، دیپلماسی انرژی و اقتصادی هند در خلیج فارس را با ظرافت‌های پیچیده‌تری روبرو می‌سازد.

https://www.eurasiareview.com/10082026-the-mecca-pact-deterrence-theater-or-the-next-regional-fault-line-analysis/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies