♨️ آیا صعود برق‌آسای امارات به سقف خود رسیده است؟ کالبدشکافی ساختاری دکترین ابوظبی

🔻 تحلیل «احمد مولانا» در وبگاه میدل ایست آی، به بررسی ریشه‌ها و محدودیت‌های ساختاری خیزش منطقه‌ای امارات می‌پردازد. ابوظبی در کمتر از دو دهه، با بهره‌گیری از خلاء قدرت ناشی از اشغال عراق در ۲۰۰۳، بهار عربی و عقب‌نشینی تدریجی آمریکا، خود را از کشوری کم‌ادعا به یکی از هجومی‌ترین بازیگران منطقه تبدیل کرد. با این حال، تغییر در معادلات ژئوپلیتیک پساجنگ ۲۰۲۶ و برخورد با صخره‌ی واقعیت‌های سخت، پایداری این دکترین را با پرسش‌های جدی مواجه ساخته است. نویسنده سیر تحول و موانع ساختاری این مدل را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. بیرون آمدن از لاک انفعال و تحول دکترین پس از ۱۱ سپتامبر:
شکست تکیه محض بر ثروت در جریان اشغال کویت (۱۹۹۰)، شالوده‌ساز نگاه نوین شیخ محمد بن زاید (MBZ) برای تقویت ارتش و کاهش وابستگی به عربستان شد. با این حال، شوک‌های اوایل قرن ۲۱، از جمله حضور دو شهروند اماراتی در حملات ۱۱ سپتامبر، درگذشت شیخ زاید در ۲۰۰۴ و جهش درآمدهای نفتی، ابوظبی را به سمت دکترین «امنیت ملی خارج از مرزها» سوق داد. بهار عربی و هراس از اسلام سیاسی (اخوان‌المسلمین) در کنار توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ اوباما با ایران، ابوظبی را متقاعد ساخت که چتر آمریکا قابل اتکا نیست؛ امری که به شکل‌گیری گارد ریاست‌جمهوری، مداخله در یمن و سرانجام امضای «پیمان ابراهیم» با رژیم صهیونیستی در ۲۰۲۰ انجامید.

🔻 ۲. دکترین نفوذ در دولت‌های شکننده:
امارات شبکه نفوذ خود را نه از طریق مواجهه مستقیم با قدرت‌های بزرگ، بلکه با پشتیبانی از بازیگران بومی در جغرافیای تکه‌تکه و کشورهای بحران‌زده توسعه داد: حمایت از کودتای ۲۰۱۳ مصر، پشتیبانی از ژنرال حفتر در لیبی، شورای انتقالی جنوب در یمن، نیروهای واکنش سریع (حمیدتی) در سودان و برقراری روابط مستقل با صومالی‌لند.

🔻 ۳. موانع ساختاری و بحران‌های پساجنگ ۲۰۲۶:
مولانا نتیجه می‌گیرد مدل نفوذ امارات با سقف فیزیکی خود برخورد کرده است. تنش با عربستان به خروج امارات از یمن انجامید و پاتک‌های گسترده ایران به امارات در جریان نبرد ۲۰۲۶، شالوده اقتصادی آن به عنوان «واحه امن سرمایه‌گذاری و گردشگری» را به شدت متزلزل ساخت. محدودیت دموگرافیک (جمعیت ۱ میلیونی شهروندان در مقابل جمعیت چند برابری کارگران و مهاجران) و فقدان عمق استراتژیک، ابوظبی را ناچار ساخته تا صیانت از خاک خود را بر قدرت‌آفرینی برون‌مرزی مقدم بدارد و به سمت پراگماتیسم و تنش‌زدایی با همسایگان حرکت کند.

https://www.middleeasteye.net/opinion/has-uaes-meteoric-rise-reached-its-limit

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies