▪️حس دیداری و رابطهٔ آن با نشانه-معناها



حس دیداری از جمله حواسی است که می‌تواند با حواس دیگر ارتباط برقرار کند و به نوعی همان نقشی را که آنها دارند ایفا نماید این حس می‌تواند همچون حس لامسه عمل کند و با ایجاد مرز بین خودی و غیر خودی به ایجاد تمایز بینجامد. جریان دیداری در رابطه با حس بویایی می‌تواند به راحتی همان ویژگی‌ها را عهده‌دار شود؛ به خصوص هنگامی که عمل دیداری در عمق اساس جنبش عاطفی شوش‌ گر را فراهم ساخته و دو گونه عاملی مبدأ و مقصد را در تعامل با یکدیگر قرار داده است. همچنین، حس دیداری می‌تواند همانند گونه شنیداری به حوزه تقابلی حاضر/غایب و یا پیدا پنهان تقسیم گردد.

همین طور، همانند عمل حسی-چشایی، دیداری می‌تواند موجب بروز احساسی مثل تندی (نور شدید که سبب از بین رفتن نگاه آستانه تحمل و بسته شدن پلک‌ها می‌گردد) یا ملایمت (نوری ملایم که سبب جذب نگاه و کنجکاوی آن می‌شود) گردد. علاوه بر همه این‌ها، عمل دیداری عملی است که همۀ ویژگی‌های حواس دیگر مثل ویژگی‌های تعاملی، انتقالی دوسویگی انعکاسی درون‌های مرحله‌ای شمایلی هم‌زمانی و برگشت‌پذیر بودن را داراست.

از این رو، عمل حسی-دیداری از آن گونه‌های حسی است که نسبت به گونه‌های دیگر در ابعادی بسیار گسترده عمل می‌کند و بسیار کامل است. اما مهم‌ترین ویژگی عملیات حسی دیداری مقدم بودن آن بر حواس دیگر است. یعنی اینکه می‌تواند راه را برای ورود به دیگر گونه‌های عملی حسی باز کند. به همین دلیل است که می‌توان این گونه حسی را برتر و مؤثرتر از گونه‌های دیگر دانست. ما می‌توانیم قبل از اینکه لمس کنیم استشمام کنیم، بچشیم و بشنویم ببینیم. و بر اساس همین عنصر حسی (مشاهدۀ مقدم بر حواس دیگر) جهت و هدفمندی جریان حسی را تحت تأثیر قرار دهیم و نوع رابطه خود را با دنیای بیرونی یا دنیای حسی خاصی تنظیم کنیم.

به دیگر سخن عملیات حسی دیداری می تواند سبب تحریک و تحرک شوش‌گر و ارتباط او با جریانات حسی دیگر شود و یا بالعکس سبب بسته شدن ارتباط و قطع فعالیت حسی گردد. پس عملیات دیداری می‌تواند در صدر گونه‌های حسی دیگر قرار گیرد و باعث گستردگی یا محو و خفگی آنها گردد.



📚 « تجزیه و تحلیل نشانه-معناشناختیِ گفتمان »
✍️ نویسنده: دکتر حمیدرضا شعیری


▫️| #Basics
🌀| @Perspective_7