اظهارات در دفتر یادبود بازدید از تخت جمشید (۲۱ آذر ۱۳۶۷ / دسامبر ۱۹۸۸):
در بازدید از آثار تاریخی تخت جمشید، دو نقطه روشن را در کنار یکدیگر دیدم: نخست هنر و ذوق و استعداد درخشانی را که از مواد طبیعی بدون کمک و ابزار پیشرفته و فقط با همت و قدرت بشری آثاری پدید آورده که پس از دهها قرن برای بشر امروزی اعجاب‌انگیز است. سپس در کنار آن سلطه و جبروت ظالمانه‌ای را که از آن سرچشمه جوشان تخت قدرتی ساخته و بر آن بالا رفته و از آن بر کبریای ظالمانه فردی بسی افزوده و همانطور که در کتیبه‌ها آمده، کسی فرمانروای بسیاری شده است. این همان سرگذشت تلخ و سیاه مستضعفان تاریخ است که همه جلوه‌های والای انسانی در آنان ابزاری در دست و برای سلطه‌گران بوده است. تاریخ در اینجا نیز مانند همه جا و همیشه خط ابطال و افتاء بر آن قدرت‌ها کشیده، اما شط روان هویت وجود بشری با همه زیورها و پیرایه‌هایش همچنان جاری و خروشان در زمان مانده است. این آثار را ما باید گنجینه و ذخیره ارزشمندی بدانیم که در آن می‌توان تاریخ را و انسان را و عملکرد و سنت‌های الهی را مشاهده کرد و باید آنها را حراست کنیم.
اظهارات در دیدار با مسئولان استان فارس (۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۷ / ۲۰۰۹)
انسان از دو نظر ممکن است به این مراکز باستانی نگاه کند؛ اینها را باید از هم تفکیک کرد. یک نگاه این است که اینها متعلق به جباران تاریخ بوده. هر کدام را که نگاه می‌کنیم، به یک نحوی به یکی از جباران تاریخ و طاغوت‌های بشری ارتباط پیدا می‌کند. بله، از این جهت نگاه منفی به اینها هست. غالب متدینین و انسان‌هایی که نفرت طبیعی از استبداد و از جباریت دارند، با این دید وقتی به این بناهای باستانی نگاه می‌کنند، طبعاً برای آنها جاذبه‌ای ندارد. لیکن یک جنبه دیگر هم وجود دارد و آن این است که این بناها محصول سرپنجه هنرمند ایرانی است؛ محصول فکر راقی و روشن‌بین ایرانی است در سال‌ها و قرن‌ها پیش از این؛ این جنبه مثبت قضیه است. همه بناهایی که از لحاظ تاریخی – چه در اینجا، چه در اصفهان، چه در بقیه نقاط کشور – وجود دارد، از این قبیل است. درست است که جباران استفاده کردند، اما خالق و آفریننده این مجموعه‌ها کیست؟ ذهن ایرانی است، سرانگشت هنرمند است، روحیه بلندنظر ایرانی است، ابتکار و ذوق ایرانی است. این برای یک ملت افتخار است. با این دید وقتی نگاه بکنیم، می‌بینیم اینها مثبت است؛ چه تخت جمشید، چه بقیه مناطق دیگر.
اظهارات تکمیلی در موقعیت‌های دیگر
تخت جمشید یک اثر معماری است، اثر معماری را انسان تحسین می‌کند و چون متعلق به ما است، مال ایرانی‌ها است، به آن افتخار هم می‌کند؛ اما این غیر از این است که ما دل‌ها، ذهن‌ها و جان‌های مردم را متوجه یک نقطه‌ای بکنیم که در آن از معنویت خبری نیست، نشانه طاغوتی‌گری است... یک روزی خدا می‌داند که چقدر بی‌گناه در مقابل تخت طاغوت‌های زمان به قتل می‌رسیدند و چقدر دل‌ها ناکام می‌شدند، این افتخاری ندارد.
☑️ @persiannbloomberg
بلومبرگ فارسی✔️