محمدجواد ظریف وزیرخارجه پیشین و مدیر اندیشکده پایاب در یادداشتی اختصاصی برای نشریه آلمانی زنیت نوشت:
🔻یک تفاهم پایدار هسته‌ای نمی‌تواند در خلأ راهبردی دوام آورد. این تفاهم باید در معماری گسترده‌تری از شبکه امنیت منطقه‌ای جای گیرد. آسیای غربی نسل‌ها از این تصور نادرست رنج برده که امنیت ملی مستلزم برتری نظامی بر همسایگان است. امنیت واقعی تجزیه‌ناپذیر است؛ هدف راهبردی کشورهای منطقه باید از ساختن «کشورهای قدرتمند» به پرورش «منطقه‌ای قدرتمند» تغییر کند.
🔻بستر نهادی این تحول باید یک شبکه چندلایه همکاری و امنیت منطقه‌ای باشد که خصومت را با دوستی و همدلی جایگزین کند. این فرایند باید با گفت‌وگوی نهادینه‌شده میان هشت کشور ساحلی خلیج فارس، به همراه مصر، اردن، پاکستان، سوریه و ترکیه آغاز شود. این ابتکار نه‌تنها در خلأ حقوقی قرار ندارد، بلکه می‌تواند به‌طور رسمی بر مبنای مأموریت مغفول‌مانده بند ۸ قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل متحد استوار شود؛
🔻در چارچوب این چتر بین‌المللی، این شبکه می‌تواند اقدامات عملی اعتمادساز، از جمله ترتیبات الزام‌آور عدم تجاوز را ایجاد کند؛ ترتیباتی که استفاده از زور را ممنوع کرده و در اختیار قراردادن سرزمین، حریم هوایی یا دسترسی لجستیکی برای اقدامات خصمانه علیه دیگر اعضا را ممنوع سازد.
🔻همچنین، با تکیه بر «ابتکار صلح هرمز» کشورهای منطقه می‌توانند سازوکارهایی برای تضمین آزادی کشتیرانی ایجاد کنند. این سازوکارها باید بر یک ضرورت بدیهی استوار باشند: کشورهای دروازه‌بانِ شریان‌های حیاتی تجارت جهانی، مانند تنگه هرمز، نباید خود به دلیل تحریم‌های فرامرزی از مزایای عبور و مرور محروم شوند. تحریم‌ها و ناوگان‌های دریایی خارجی ذاتاً بی‌ثبات‌کننده‌اند و تضمین بهره‌مندی متقابل همه طرف‌ها، تنها روش پایدار برای تضمین ثبات دریایی بلندمدت است.
🔻شبکه منطقه‌ای پیشنهادی همچنین باید پاسخ‌های جمعی به بحران‌های زیست‌محیطی تهدیدکننده زیست‌پذیری این منطقه را هماهنگ کند؛ از جمله کمبود آب، فرسایش زمین، بیابان‌زایی و تغییرات اقلیمی. سرانجام، می‌توان یک صندوق توسعه منطقه‌ای برای حمایت از بازسازی پس از مناقشه ایجاد کرد.
🔸متن کامل به زبانهای فارسی، انگلیسی و عربی را در نشانی‌های زیر بخوانید:
https://paiab.org/fa/?p=3826
https://paiab.org/?p=3087
https://paiab.org/fa/?p=3832
@Paiab_org