Беларускі праваслаўны прыход у Вільнi

🕯️ Дарагія сябры, набліжаюцца Дзяды!

☦️ Наша віленская праваслаўная грамада Канстанцінопальскага патрыярхата шчыра запрашае ўсіх неабыякавых беларусаў і беларусак Вільні далучыцца да талакі на праваслаўных Свята-Ефрасіннеўскіх могілках (Liepkalnio g. 19).

📯У той час, калі многія з нас не могуць наведаць магілы сваіх продкаў і сваякоў у Беларусі, мы можам паклапаціцца пра пахаванні беларускіх дзеячаў і дзяячак у Вільні: прыбраць тэрыторыю, сабраць лісце, навесці парадак, павязаць БЧБ-стужкі на надмагільных помніках і крыжах. Гэта частка нашага клопату пра беларускую памяць у Вільні.

🤝 ТАЛАКА — 17 кастрычніка (субота)
Пачынаем у 11:00. Сустракаемся каля ўваходу на Свята-Ефрасіннеўскія могілкі (Liepkalnio g. 19). ⬅️ тут дакладная геалакацыя.

Калі ласка, бярыце з сабой інструменты, з якімі гатовыя працаваць: пальчаткі, рыдлёўкі, граблі, смеццевыя пакеты. Нешта з неабходнага захопім і мы.

✊ Падчас прыбірання раскажам пра беларускіх дзеячаў і дзяячак, якія пахаваныя на гэтых могілках.

Шчыра запрашаем далучыцца!

🙏 Таксама вы можаце падтрымаць нашу дзейнасць ахвяраваннем, скарыстаўшыся адным са спосабаў ніжэй.

Такім чынам вы падтрымліваеце як дзейнасць нашай грамады, так і валанцёрскі клопат пра пахаванні беларускіх дзеячаў і дзяячак на Свята-Ефрасіннеўскіх і іншых могілках Вільні.

Ахвяраванні не з’яўляюцца абавязковымі, але дапамагаюць нам працягваць гэтую справу.

Банкаўскі рахунак:

IBAN: LT667300010191071990
VILNIAUS

Атрымальнік:

APREIŠKIMO ŠVČ. DIEVO GIMDYTOJAI KRIKŠČIONIŲ ORTODOKSŲ PARAPIJA
„Swedbank”, AB
SWIFT-код: HABALT22
У прызначэнні плацяжу пазначайце:

Auka

Таксама падтрымаць нас можна праз іншыя платформы:
❤️
Patreon — для бяспечных ахвяраванняў з Беларусі.
PayPal — толькі для ахвяраванняў з-за мяжы.

✝️9 кастрычніка 1929 года памёр каталіцкі святар, адзін з заснавальнікаў беларускага хрысціянскага руху

Адам Лісоўскі нарадзіўся ў 1882 годзе ў вёскі Каранды (сёння 🐻 Смаргонскі раён Гродзенскай вобласці).

Скончыў Віленскую духоўную семінарыю ў 1903 годзе, пасля чаго працягнуў навучанне ў Духоўнай каталіцкай акадэміі ў Санкт-Пецярбургу. У 1907 годзе быў пасвечаны на ксяндза. З гэтага часу пачаў працаваць у Мінску ў Польскім таварыстве «Асвета», якое займалася арганізацыяй нелегальнага польскамоўнага і рэлігійнага (каталіцкага) навучання.

Лісоўскі служыў у розных парафіях на беларускіх землях: у Магілёве, Мінску, Гарадзішчы, Ігумене і Анопалі. У 1911 годзе выконваў абавязкі адміністратара ў мінскім касцёле Святога Сымона і Святой Алены. З 1914 года быў пробашчам у маёнтку Гарадзішча, які належаў сям'і Скірмунтаў.

У 1922 годзе ён узначаліў Мінскі дэканат. Аднак 31 мая 1922 года быў арыштаваны савецкімі ўладамі і асуджаны на пяць гадоў зняволення. Тэрмін адбываў у Мінску, Маскве і Яраслаўлі. 28 красавіка 1924 года, у выніку абмену палітычнымі вязнямі, быў вызвалены і трапіў у Польшчу, дзе працягнуў служэнне ў Гарадзішчы каля Пінска і ў Віннай на Падляшшы.

Лісоўскі актыўна выступаў за беларусізацыю каталіцкага касцёла ў Беларусі. Ён пераклаў на беларускую мову часткі Новага Запавету, уключаючы Апакаліпсіс, Апостальскія дзеі і лісты Святога Паўла. Па ўласным жаданні быў пахаваны ў Кляшчэлях на Беласточчыне побач з ксяндзом Адольфам Пласкавіцкім, сваім духоўным настаўнікам.

Лісоўскі таксама адыграў значную ролю ў фарміраванні беларускай нацыянальнай свядомасці ксяндза Адама Станкевіча — аднаго з рупліўцаў беларускай справы ў Вільні і аднаго з дырэктараў Віленскай беларускай гімназіі.

☦️ Сёння наша грамада на магіле Уладзіміра Лукашэвіча — выкладчыка і сакратара Віленскай беларускай гімназіі — ўсталявалі новую памятную шыльду.

Такім чынам мы працягваем добраўпарадкаванне беларускіх пахаванняў на віленскіх Свята-Ефрасіннеўскіх могілках.

У 1924–1926 гадах Уладзімір Лукашэвіч выкладаў у Віленскай беларускай гімназіі праваслаўную рэлігію — Закон Божы, а пазней быў яе сакратаром. У архіўных дакументах ён таксама згадваецца як памочнік класнага кіраўніка і адзін з сяброў Бацькоўскага камітэта гімназіі.

На пасадзе выкладчыка Закону Божага Лукашэвіч змяніў праваслаўнага святара Міхаіла Пліса, які таксама пахаваны на Свята-Ефрасіннеўскіх могілках і магілу якога мы раней прывялі ў парадак.

Уладзімір Лукашэвіч быў бацькам Раісы Лукашэвіч, у замужжы Галяк, жонкі беларускага грамадскага і палітычнага дзеяча Леаніда Галяка. Маці Леаніда — Аўгення Галяк пахавана у метры ад магілы Уладзіміра Лукашэвіча.

Сёння мы не толькі ўсталявалі новую шыльду, вырабленую за ўласныя сродкі, але і прывялі ў парадак сам крыж, пафарбавалі яго і павязалі стужку ў колерах беларускага бел-чырвона-белага сцяга, а таксама трохі прыбраліся на «беларускай горцы» Былінаў.

🖤 Разам з праваслаўным святаром Канстанцінопальскага патрыярхату Георгіем Роем, настаяцелям нашай віленскай капліцы святога Лявонція Карповіча, мы таксама здзейснілі заўпакойнае спеваспяванне «Вечная памяць».

Гэта толькі частка нашай працы па захаванні беларускіх месцаў памяці на віленскіх могілках. Акрамя рэгулярнага прыбірання беларускіх магіл на Свята-Ефрасіннеўскіх могілках, за апошні час мы ўжо грунтоўна займаліся пахаваннямі Усевалада Більдзюкевіча, Яна Цеханоўскага, святара Міхаіла Пліса і Камілы Марцінкевіч. Цяпер да гэтага спісу дадалася і магіла Уладзіміра Лукашэвіча.

Наперадзе яшчэ вельмі шмат працы. На могілках застаюцца беларускія пахаванні, якія патрабуюць догляду, аднаўлення надпісаў, рамонту крыжоў і помнікаў, а часам — і паўторнага вяртання імёнаў людзей, чые магілы дзесяцігоддзямі заставаліся амаль забытымі.

❤️Але дзякуючы вашай дапамозе і падтрымцы мы верым, што ўсё атрымаецца.

🦁 Мы ахвяруем гэтай справе свой вольны час, а працы па добраўпарадкаванні фінансуем з асабістых сродкаў, царкоўных ахвяраванняў і вашай падтрымкі.

🙏 Калі вы хочаце дапамагчы нам працягваць клопат пра беларускія пахаванні ў Вільні, можна зрабіць ахвяраванне.

Банкаўскі перавод

IBAN:
LT667300010191071990
Атрымальнік:
APREIŠKIMO ŠVČ. DIEVO GIMDYTOJAI KRIKŠČIONIŲ ORTODOKSŲ PARAPIJA
Банк: „Swedbank”, AB
SWIFT-код: HABALT22
Прызначэнне плацяжу: Auka

🍞
Таксама можна ахвяраваць праз платформы:
Patreon — для бяспечных ахвяраванняў з Беларусі;
PayPal — толькі для ахвяраванняў з-за мяжы.

Дзякуй усім, хто сёння быў разам з намі, і ўсім, хто дапамагае захоўваць беларускую памяць у Вільні.

✝️Нагадваем: ужо заўтра ўсталёўваем памятную шыльду на магіле сакратара Віленскай беларускай гімназіі Уладзіміра Лукашэвіча

Ужо заўтра, 3 кастрычніка (субота), у 10:00 наша грамада разам з іншымі беларусамі і беларускамі Вільні будзе ўсталёўваць памятную шыльду на магіле Уладзіміра Лукашэвіча — выкладчыка і сакратара Віленскай беларускай гімназіі.

У 1924–1926 гадах Уладзімір Лукашэвіч выкладаў у гімназіі праваслаўную рэлігію — Закон Божы, а пазней быў яе сакратаром. У архіўных дакументах ён таксама згадваецца як памочнік класнага кіраўніка і адзін з сяброў Бацькоўскага камітэта гімназіі.

На пасадзе выкладчыка Закону Божага Лукашэвіч змяніў праваслаўнага святара Міхаіла Плісу, які таксама пахаваны на Свята-Ефрасіннеўскіх могілках. Ягоны помнік мы прывялі ў парадак раней.
Уладзімір Лукашэвіч быў бацькам Раісы Лукашэвіч, у замужжы Галяк — жонкі беларускага грамадскага і палітычнага дзеяча Леаніда Галяка.

Магілу Уладзіміра Лукашэвіча знайшлі дзякуючы намаганням мовазнаўцы і гендарнага даследчыка Уладзіслава Гарбацкага. Старая шыльда на крыжы моцна сцерлася: імя, прозвішча і іншыя надпісы на ёй ужо было немагчыма прачытаць.

Заўтра мы ўсталюем на крыжы новую памятную шыльду, вырабленую за ўласныя сродкі. Таксама паправім і пафарбуем крыж і павяжам на ім стужку ў колерах нашага нацыянальнага бел-чырвона-белага сцяга.

Праваслаўны святар Канстанцінопальскага патрыярхату Георгій Рой, настаяцель нашай віленскай капліцы святога Лявонція Карповіча, асвеціць месца пахавання Уладзіміра Лукашэвіча.

📍Сустракаемся 3 кастрычніка ў 10:00 на віленскіх Свята-Ефрасіннеўскіх могілках па адрасе Liepkalnio g. 19.
Геалакацыя месца сустрэчы ў Google Maps.

❤️ Шчыра запрашаем далучыцца!

🙏 Вы таксама можаце падтрымаць нашу дзейнасць ахвяраваннем.

Так вы дапаможаце нам працягваць сваю справу і клапаціцца пра пахаванні беларускіх дзеячаў на Свята-Ефрасіннеўскіх і іншых могілках.

Ахвяраванні неабавязковыя.

Банкаўскі перавод

IBAN: LT667300010191071990
VILNIAUS
Атрымальнік: APREIŠKIMO ŠVČ. DIEVO GIMDYTOJAI KRIKŠČIONIŲ ORTODOKSŲ PARAPIJA
Банк: „Swedbank”, AB
SWIFT-код: HABALT22
Прызначэнне плацяжу: Auka

Таксама можна ахвяраваць праз платформы:
🤩
Patreon — для бяспечных ахвяраванняў з Беларусі;
PayPal — толькі для ахвяраванняў з-за мяжы.

✝️Сёння дзень нараджэння баптысцкага пастара і прапаведніка, які адным з першых пераклаў Біблію на беларускую мову

Лукаш Дзекуць-Малей нарадзіўся 1 кастрычніка 1888 года ў праваслаўнай сям’і ў 🐘 Слоніме. У 4 гады страціў бацькоў.

⛓️ Быў арыштаваны царскімі ўладамі ў вёсцы Лыскава (каля Пружан) за пратэстанскую пропаведзь. Яго прывязалі да каня і вялі пешшу каля 170 кіламетраў да турмы ў Брэсце.

🏫У 1913–1914 гадах навучаўся на рэлігійных курсах у Пецярбургу.

🐴 Удзельнічаў у Гродзенскім беларускім сялянскім з’ездзе 1918 года, быў абраны ў Гродзенскую павятовую раду і Аргкамітэт па скліканні Краёвага Беларускага з’езда Гродзеншчыны.

🇵🇱 У 1919 годзе быў арыштаваны польскімі ўладамі за выступленні ад імя Літоўскай дзяржавы.

🌟 Удзельнічаў у стварэнні «Грамады беларускай моладзі ў Горадні», быў акцёрам яе драматычнай секцыі.

🦌 У 1920 годзе стаў адным з кіраўнікоў Беларускага нацыянальнага камітэта і старшынёй Беларускай школьнай рады ў Гродне. Уваходзіў у прэзідыум Беларускай цэнтральнай школьнай рады, працаваў камісарам сацыяльнага забеспячэння Гродзенскага рэўкама, пазней быў баптысцкім прапаведнікам у Брэсце.

🤝 У 1931 годзе разам з Антонам Луцкевічам пераклаў на беларускую мову і выдаў «Новы Запавет і Псальмы».

🙏 У час вайны быў прэсвітарам беларускіх баптыстаў на акупаванай нацыстамі тэрыторыі, у 1942 годзе ў Мінску выдаў малітоўнік на беларускай мове.

У канцы вайны пакінуў Беларусь, з 1945 года жыў у Германіі, а з другой паловы 1940-х — у Гданьску, дзе стаў акруговым прэсвітарам баптысцкай царквы.

📖 Памёр 20 студзеня 1955 года.

Сёння свята Пакрова Дзевы Марыі!
Свята, якое звяртае нашую увагу на мацярынскі клопат Найсвяцейшай Багарозіцы за ўсіх нас! Яна ахінае нас сваёй любоў’ю, малітвамі і дапамогай!

Сёння а 18.30 у нашай царкве адбудзецца Літургія на гонар Дзевы Марыі і ва ўдзячнасць Ёй за Яе малітоўны пакроў любові да нас.

Таксама сёння адзначаеца дзень украінскага войска. Мы будзем маліцца за ўсіх украінскіх ваяроў, якія бароняць сваю краіну і за беларусаў у складзе ЗСУ, якія змагаюцца “за нашу і вашу свабоду”.

Яшчэ адной інтэнцыяй для малітвы стане голад і катастрафічны гуманітарны стан жыхароў украінскага горада Алешкі. Будзем прасіць Госпада і Дзеву Марыю пра дапамогу тым, хто апынуўся там у голадзе і бядзе!

Запрашаем на святую Літургію!

🪧Усталяванне памятнай шыльды на магіле сакратара Віленскай беларускай гімназіі Уладзіміра Лукашэвіча

Трэцяга кастрычніка (субота) у 10:00 нашая грамада з дапамогай іншых беларусаў і беларусак Вільні будзе усталёўваць шыльду на магіле Уладзіміра Лукашэвіча — сакратара Віленскай беларускай гімназіі.

На крыжы мы ўсталюем памятную шыльду, якую мы вырабілі за ўласныя сродкі.

Магілу знайшлі дзякуючы намаганням мовазнаўцы і гендарнага даследчыка Уладзіслава Гарбацкага. Старая шыльда моцна сцерлася: імя, прозвішча і іншыя надпісы на ёй ужо немагчыма было прачытаць.

Таксама паправім і пафарбуем крыж, пасля павяжам на крыжы стужку з колерамі нашага нацыянальнага бел-чырвона-белага сцягу. Таксама праваслаўны святар Канстанцінопальскага патрыярхату Георгій Рой, настаяцель нашай віленскай капліцы святога Лявонція Карповіча, асвеціць месца пахавання Уладзіміра Лукашэвіча.

📍Сустракаемся на віленскіх Свята-Ефрасіннеўскіх могілках на Liepkalnio g. 19. Геалакацыя месца сустрэчы ў Google Maps.

❤️Шчыра запрашаем!

🙏 Вы таксама можаце падтрымаць нашу дзейнасць ахвяраваннем.

Так вы дапаможаце нам працягваць сваю справу і клапаціцца пра пахаванні беларускіх дзеячаў на Свята-Ефрасіннеўскіх і іншых могілках.

Ахвяраванні неабавязковыя.

Банкаўскі перавод

IBAN: LT667300010191071990
VILNIAUS
Атрымальнік: APREIŠKIMO ŠVČ. DIEVO GIMDYTOJAI KRIKŠČIONIŲ ORTODOKSŲ PARAPIJA
Банк: „Swedbank”, AB
SWIFT-код: HABALT22
Прызначэнне плацяжу: Auka

Таксама можна ахвяраваць праз платформы:

🩵❤️🩵
Patreon — для бяспечных ахвяраванняў з Беларусі;
PayPal — толькі для ахвяраванняў з-за мяжы.

РАСКЛАД НАБАЖЭНСТВАЎ НАШАЙ ПАРАФІІ НА КАСТРЫЧНІК 2026 ГОДА:
https://docs.google.com/document/d/1fpZ_i74R7__EY9lxTBzgmZEu9H3dhH1jmz_Sz7_NfyI/edit?tab=t.0

Заўтра у нядзелю 27.09 чарговая літургічная сустрэча нашай грамады з Госпадам Іісусам!
А 9.00 пачнецца Ранняя Літургія на царкоўна-славянскай мове.
А 10.30 - Боская Літургія па беларуску.
Евангельскае чытанне - пра нечаканы ўлоў.
Пасля позняй Літургіі - сябрына і лекцыя Ціхана Чарнякевіча пра Віленскую беларускую гімназію.
Сёння 26.09 - Вячэрня, споведзі, размовы.

✊ Нагадваем, што 27 верасня ў нашай віленскай капліцы адбудзецца сустрэча-гутарка «Уводзіны ў гісторыю Віленскай беларускай гімназіі (1918–1944)». Заснаванне, дзейнасць, канфлікты

Віленская беларуская гімназія — адна з найважнейшых беларускіх адукацыйных і культурных устаноў Вільні ХХ стагоддзя. Падчас сустрэчы пагаворым пра тое, як паўстала гэтая легендарная школа, з якімі выклікамі яна сутыкалася цягам свайго існавання і якім было стаўленне да яе з боку польскіх, літоўскіх і нямецкіх уладаў.

Асобна пагаворым пра людзей Віленскай беларускай гімназіі — яе выкладчыкаў, вучняў і выпускнікоў. У тым ліку пра настаўнікаў — праваслаўных святароў, якія былі звязаныя з гімназіяй.

Закранем і тэму памяці: дзе сёння знаходзяцца пахаванні дзеячаў і дзяячак, вучняў і выпускнікоў ВБГ, хто з іх пахаваны ў Вільні, у іншых месцах Літвы і ў Беларусі і што гэтыя магілы могуць распавесці пра гісторыю гімназіі і беларускую гісторыю Вільні.

Пра гісторыю ВБГ распавядзе Ціхан Чарнякевіч — літаратуразнаўца, гісторык літаратуры, крытык, перакладчык, архівіст, эсэіст, даследчык беларускай культуры і краязнаўца.

Апошнім часам ён даследуе гісторыю Віленскай беларускай гімназіі, працуе над біяграфічным даведнікам яе выпускнікоў і вывучае звязаныя з ёй архіўныя матэрыялы.

🚍 27 верасня (нядзеля), 11:30

📍Bokšto g. 4 (Капліца св. Лявонція Карповіча, Беларускі праваслаўны прыход Канстанцінопальскага патрыярхату)

🎁 Уваход вольны.

✝️Дарагія браты і сёстры!

Заўтра, у чацвер, 24 верасня, наша Віленская беларуская парафія Канстанцінопальскага Партрыярахата адзначае памяць прападобнага Лявонція Карповіча, архімандрыта Віленскага, у гонар якога названая наша капліца.

🏆 У 18:30 адбудзецца ўрачыстая Літургія.

🥗 Пасля — сяброўская сустрэча і пачастунак.

Кожная літургічная памяць святога — духоўная сустрэча з ім. Святы Лявонцій — малітоўнік за нашу грамаду перад Госпадам. Запрашаем разам адзначыць яго свята!

🌻 Архімандрыт Віленскі Лявонцій Карповіч спачыў 24 верасня 1620 года ў Вільні. Яго пахавалі ў Свята-Духавым манастыры. У лістападзе ў Вільню вярнуўся ягоны вучань Мялецій Сматрыцкі, які адслужыў пахаванне настаўніка.

🏹 Лявонцій, у свецкім жыцці Лонгін, нарадзіўся каля 1580 года на Піншчыне.

👶 Падлеткам прыехаў у Вільню, вучыўся ў школе пры Віленскім праваслаўным брацтве і далучыўся да ягонай грамады.

⛪️ Пасля Берасцейскай уніі 1596 года праваслаўныя ў Вялікім Княстве Літоўскім змагаліся за права захоўваць сваю веру, храмы і школы. Лявонцій стаў адным з абаронцаў праваслаўнай царквы ў Вільні. Ён друкаваў кнігі, прапаведаваў і ўдзельнічаў у палеміцы з прыхільнікамі уніі.

⛪️ Каля 1600 года Лявонцій узначаліў Віленскую брацкую друкарню, дзе працаваў карэктарам, рэдактарам і перакладчыкам. У 1610 годзе яго арыштавалі пасля выдання «Фрынаса» Мялеція Сматрыцкага — кнігі ў абарону праваслаўных. Лявонцій правёў у вязніцы каля двух гадоў, перажыў допыты і катаванні, але ад веры не адрокся.

📯 Пасля вызвалення ён працягнуў працаваць у друкарні, якую князь Багдан Агінскі заснаваў у сваім маёнтку Еўе пад Вільняй. Там і ў Вільні выходзілі богаслужбовыя кнігі і падручнікі, сярод іх «Часаслоў» (1612), «Анфалагіён» (1613), «Евангелле настаўніцкае» (1616), малітоўнік і служэбнік (1617), трэбнік і чытанка славянскай мовы (1618).

🖤Лявонцій быў таксама прапаведнікам і пісьменнікам. У 1615 годзе ў Еўі выйшла ягонае «Казанье двое» — казанні на Праабражэнне Гасподняе і Успенне Багародзіцы. Па спасылцы даступны фрагмент аднаго з іх.
У 1619 годзе было надрукавана ягонае казанне на пахаванні князя Васіля Галіцына. Вось бібліятэчны запіс гэтага старога выдання.
У 1620 годзе ў Вільні выйшаў «Вертоград душевный», зборнік малітваў манаха Фікарэя Святогорца. Лявонцій пераклаў яго з грэчаскай і напісаў дзве прадмовы.
Друкарня пад кіраўніцтвам Лявонція выдала і «Граматыку славенскую» Мялеція Сматрыцкага. Гэта праца Сматрыцкага; яе копія захоўваецца ў бібліятэцы Урублеўскіх у Вільні.

Лявонцій выкладаў у брацкай школе, а пазней стаў яе рэктарам.

У 2023 годзе ў Вільні ў гонар святога наша грамада назвала царкву. Для нашай грамады ён — нябесны апякун і прыклад вернасці праваслаўнай веры.

Святы ойча Лявонцію, малі Бога за нас!