🔰ناتوفی‌ها

ناتوفی‌ها نامی است که باستان‌شناسان به مجموعه‌ای از جوامع اواخر عصر سنگ در منطقه شامات داده‌اند. این فرهنگ حدود ۱۵ هزار تا ۱۱٬۵۰۰ سال پیش، یعنی تقریباً بین ۱۳٬۰۰۰ تا ۹٬۵۰۰ پیش از میلاد، در بخش‌هایی از فلسطین، اسرائیل، اردن، لبنان و سوریه امروزی وجود داشت.
اهمیت ناتوفی‌ها در تاریخ بشر بسیار فراتر از یک فرهنگ محلی است. آنان در دوره‌ای زندگی می‌کردند که انسان هنوز وارد عصر کشاورزی نشده بود، اما نشانه‌های گذار از زندگی شکارچی-گردآورنده به زندگی یکجانشین در میان آنان دیده می‌شد. به همین دلیل بسیاری از پژوهشگران ناتوفی‌ها را یکی از مهم‌ترین حلقه‌های اتصال میان جهان شکارچیان عصر سنگ و نخستین جوامع کشاورز می‌دانند.

پیش از ظهور ناتوفی‌ها، بیشتر انسان‌ها به صورت گروه‌های کوچ‌رو زندگی می‌کردند و برای یافتن غذا دائماً در حال جابه‌جایی بودند. ناتوفی‌ها هنوز به معنای دقیق کلمه کشاورز نبودند، اما در برخی مناطق خانه‌های سنگی نیمه‌دائمی ساختند و برای مدت‌های طولانی در یک محل اقامت کردند. آنان به طور گسترده از غلات وحشی مانند گندم و جو استفاده می‌کردند و ابزارهای سنگی ویژه‌ای برای درو و فرآوری این گیاهان ساخته بودند.
بسیاری از ویژگی‌هایی که بعدها در جوامع کشاورز دیده شد، نخستین بار در میان ناتوفی‌ها ظاهر شد.
سکونتگاه‌های نسبتاً ثابت، انبار کردن غذا، افزایش جمعیت، گورستان‌های سازمان‌یافته و شکل‌گیری پیوندهای اجتماعی پیچیده‌تر از جمله این ویژگی‌ها بود.

نخستین ساکنان شهر باستانی اریحا نیز به احتمال زیاد از همین جمعیت‌های ناتوفی یا از نسل مستقیم آنان بودند. اریحا که یکی از کهن‌ترین سکونتگاه‌های دائمی شناخته‌شده جهان به شمار می‌رود، حدود ۹۵۰۰ تا ۸۰۰۰ پیش از میلاد وارد مرحله یکجانشینی شد. بنابراین میان فرهنگ ناتوفی و نخستین روستاهای نوسنگی پیوندی مستقیم وجود دارد.

از نظر تاریخی نباید ناتوفی‌ها را با اقوام شناخته‌شده بعدی خاور نزدیک یکی دانست.

در زمان زندگی آنان هنوز چیزی به نام کنعانی، عبری، عرب یا حتی خانواده‌های زبانی شناخته‌شده تاریخی وجود نداشت.

ناتوفی‌ها هزاران سال پیش از شکل‌گیری این هویت‌های قومی و زبانی زندگی می‌کردند.

بررسی‌های ژنتیکی نیز نشان می‌دهد که ناتوفی‌ها عمدتاً به جمعیت‌های بومی شامات تعلق داشتند و بخشی از نیاکان جوامع بعدی خاور نزدیک محسوب می‌شوند. با این حال نمی‌توان آنان را مستقیماً به هیچ قوم تاریخی خاصی نسبت داد، زیرا فاصله زمانی میان ناتوفی‌ها و نخستین اقوام شناخته‌شده منطقه چندین هزار سال است.

در یک نمای کلی از تاریخ خاور نزدیک، مسیر تحول به این صورت ترسیم می‌شود: ناتوفی‌ها، سپس نخستین روستاهای نوسنگی مانند اریحا، پس از آن جوامع کشاورز شامات، فرهنگ‌های عصر مس و عصر برنز، و در نهایت اقوام تاریخی شناخته‌شده‌ای مانند کنعانیان.

به همین دلیل ناتوفی‌ها معمولاً به عنوان یکی از نخستین جوامعی شناخته می‌شوند که زمینه‌های انقلاب کشاورزی و پیدایش تمدن‌های بعدی خاور نزدیک را فراهم کردند؛ مردمانی که هنوز شکار می‌کردند و از گیاهان وحشی بهره می‌بردند، اما همزمان نخستین گام‌ها را به سوی یکجانشینی و شکل‌گیری زندگی روستایی برداشتند.

#تاریخ_تمدن
#خاورمیانه

@JAAMEbaaz | فلسفه‌‌ی علوم اجتماعی
@mghlte | عصر روشنگری

🔰فلسطین و اسرائیل:
t.me/Nviolence2/1070