کتواسیدوز دیابتی چیست؟

DKA یکی از اورژانس‌های متابولیک در بیماران دیابتی (به‌ویژه دیابت نوع ۱) است که در اثر کاهش انسولین و افزایش هورمون‌های ضد انسولینی مثل گلوکاگون، اپی‌نفرین و کورتیزول رخ می‌دهد.



مکانیسم:
وقتی انسولین کافی وجود نداره، سلول‌ها نمی‌تونن از گلوکز استفاده کنن، پس بدن سراغ چربی‌سوزی میره ➡️ تولید «کتون» در کبد ➡️ کتواسیدوز و افت pH خون.



علائم بالینی:
• تهوع، استفراغ
• درد شکم
• تنفس کوسمال (عمیق و سریع)
• بوی استون از دهان
• دهیدراسیون (خشکی پوست، کاهش برون‌ده ادرار)
• تغییر سطح هوشیاری تا کما


یافته‌های آزمایشگاهی:
• قند خون > 250 mg/dl
• pH خون < 7.3
• HCO₃ < 15 mEq/L
• کتون مثبت در ادرار یا خون


نکات پرستاری مهم:
1. پایش دقیق قند خون هر ۱–۲ ساعت
2. شروع مایع درمانی با نرمال سالین 0.9%
3. تجویز انسولین وریدی طبق پروتکل
4. اصلاح الکترولیت‌ها (به‌ویژه پتاسیم)
5. پایش سطح هوشیاری و علائم حیاتی
6. آموزش بیمار درباره پیشگیری از DKA در آینده

🩺
بزرگ‌ترین خطر در DKA، ادم مغزی در کودکان و شوک هیپوولمیک در بزرگسالان است — بنابراین پایش مایع درمانی حیاتی است

🆔 @nurse_med