یک جرعه نویسندگی

شاهنامه فردوسی_ داستان زال

مقاله: بررسی ساختار داستان غنایی- حماسی زال و رودابه (با تکیه بر جنبه‌های غنایی آن)

نویسنده: احمد سنچولی

در شاهنامه به عنوان حماسه ملی سرزمین ما، عشق نیز جایگاهی خاص و درخور توجه دارد.عشق در شاهنامه نه از زمره ی عشق­های لیلی و مجنونی است که سراپا با سوز و گداز و درد و آزار همراه باشد و گاه هر دو یا دست کم یکی از دو طرف را از پای درآورد؛ و نه از نوع عشق­های عذری و خالی از تمتع جسمانی. عشق در شاهنامه «اوج گره­خوردگی جمال جسم و جلال روح» است و «خود بخشی جدایی­ناپذیر از حیات پهلوانانه و مایه ی شور و نشاط و روح سرزندگی است».
در داستان زال و رودابه که«زیباترین داستان دلدادگان» می­باشد، عشق جریانی کاملاً معقول و طبیعیدارد همراه با استواری و وفاداری، با همه ی خواهش­ها و تمناهای یک عاشق که سرانجام به ازدواج می­انجامد و در سراسر زندگی ادامه می­یابد. در حقیقت بزرگترین عشق حماسی در این داستان به نمایش گذاشته می­شود.
شدت این عشق به حدی است که زال در راه رسیدن به وصل، برای نخستین بار رو در روی پدری عظیم­الشأن چون سام می­ایستد و تهدید می­کند که در صورت مخالفت با همسری، مرگ را برخواهد گزید.
دراین داستان دوگانگی­ها و تضادها به وسیلۀ کیمیای عشق به یگانگی و وحدت تبدیل می­شود. زیرا «عشق یکی از نیروهای به هم پیوستگی است که موجب انسجام درونی وجود می­شود و جسم و روان و خودآگاهی و ناخودآگاهی را هماهنگ می­سازد، راهبر و رهنمون احساسات می­گردد، مؤید خصایل جنسی و جسمانی و اخلاقی است و سپس آدمی را با جهان پیرامون سازش می­دهد و تضادهای اجتماعی را از میان برمی­دارد».
این داستان پایانی خوش و توأم با شادی و جشن و سرور دارد. به نظر می­رسد داستان­هایی که رنگ حماسی دارند، به دلیل بقای نسل قهرمان (عاشق)، منجر به وصال می­شود و با حسن عاقبت و تؤام با شادی است. لازم به ذکر است در این مقاله که به شیو توصیفی تحلیلی صورت گرفته، تلاش گردیده به این سؤالات پاسخ داده شود که چه عواملی موجب به وجود آمدن جنبه­ های غنایی در داستان زال و رودابه گردیده و فردوسی چگونه توانسته در این داستان وحدت بین حماسه و غنا را حفظ کند؟


#یک_جرعه_نویسندگی #شاهنامه_فردوسی #داستان_زال

🪻~|🦋@novelsorena🦋|~🪻