دایره واژگان فارسی

کلماتی که استفاده نمی‌کنیم

وقتی می‌خواهید بگویید یک چیزی جذاب و دوست‌داشتنی‌ست از چه کلمه‌ای استفاده می‌کنید؟

«باحاله». یک توصیف پربسامد در مکالمه‌های روزمره ما ایرانی‌ها است. این واژه به‌ظاهر ترجمۀ نظیربه‌نظیر «Cool» است و در متن ادبیات فارسی هم معمول نیست.

در فارسی می‌توانیم برای توصیف باحالی یک چیز از طیف وسیعی از کلمات استفاده کنیم. مثلا:

دلبرباست
خوش است (جنوبی‌ها می‌گویند)
شیرین است
دلپذیر است
آدم را کیفور می‌کند
آدم را سردماغ می‌کند
دلگشاست
رودست ندارد
شسته‌رفته است
حرف ندارد
یه‌دونه‌ست
بی‌نظیر است
مثلش ندیدم
بامزه‌ست
بانمک است
شوخ‌وشنگ است
دلچسب است
شاداب است
تر و تازه‌ست
سرزنده‌ست
خوش‌آیند است
و…
اما چون دایره واژگان فارسی ما ایرانی‌ها تنگ‌وترش است، ترجیح می‌دهیم در موقعیت‌های مختلف فقط بگوییم «خیلی باحاله». چه کسی حوصله دارد وقت صرفِ افزایش دایره واژگان کند؟

یا وقتی می‌خواهیم عمق فهم و دانش یک انسان را توصیف کنیم می‌توانیم از طیف وسیعی از کلماتی نظیر آدم‌حسابی، عمیق، ژرف‌اندیش، جهان‌دیده، روشن‌بین، حکیم، دوراندیش، پرمایه، دانشمند، اهل فکر، فکور، حق‌جو و… استفاده کنیم. اما تعداد کلماتی که در موقعیت مشابه به کار می‌بریم نهایتاً یکی دو واژۀ پرتکرار است.

نوشته‌های ما شبیه به هم شده. حتی نویسندگانِ شبکه‌اجتماعی‌زدۀ امروز هم نثرشان به هم شبیه شده. کلماتی یکسان و ترکیب‌هایی همسان که نبوغ و خلاقیت و عطری در آن‌ها نیست.

#یک_جرعه_نویسندگی #دایره_واژگان

🪻~|🦋@novelsorena🦋|~🪻