💉⚠️😳 این اثر واکسن که می‌گویند کو؟!
رفع یک اشتباه رایج مهم
#دانش_به_زبان_ساده
#ب_پ

لطفاً با بازنشر این مطلب و سایر مطالب #دانش_به_زبان_ساده کمک کنید تا بسیاری از مردم به سؤالات مهمی که در ذهنشان ایجاد می‌شود یا از دیگران می‌شنوند پاسخ غلط ندهند.🌹

❓گفته شده:
«تعدادی بیمار کووید-۱۹ می‌شناسم که واکسینۀ کامل بودند و به کووید-۱۹ مبتلا شدند و بیماری‌شان هم شدید شد، پس این اثر واکسن که می‌گویند کو؟!» 😳

در پاسخ باید گفت:
«چی را با چی مقایسه کرده‌اید؟!» 😳

1⃣ فرض کنید یک نفر کمی سردرد دارد، استامینوفن می‌خورد اما بعدش سردردش بیشتر می‌شود.
آیا می‌توانیم نتیجه بگیریم که «استامینوفن باعث افزایش سردرد می‌شود»؟
یا نتیجه بگیریم که «استامینوفن باعث تسکین سردرد نمی‌شود»؟

⚠️ هیچ‌یک از این دو نتیجه از این مشاهده به دست نمی‌آید!

اگر می‌توانستیم بدانیم که این شخص در صورتی که استامینوفن نمی‌خورد، چه وضعیتی پیش می‌آمد و آن را با وضعیتی که در واقع پیش آمده مقایسه می‌کردیم به یک نتیجه می‌رسیدیم، آن هم برای این شخص و همین شرایط نه هر شخصی و هر شرایطی.

2⃣ دو نفر کمی سر درد دارند اولی استامینوفن می‌خورد و خوب نمی‌شود، دومی استامینوفن نمی‌خورد و خوب می‌شود.
آیا می‌توانیم نتیجه بگیریم که «استامینوفن باعث تسکین سردرد نمی‌شود»؟

⚠️ این نتیجه از این مشاهده به دست نمی‌آید.
شرایط این دو نفر دقیقاً یکسان نبوده.
یک مشاهده را نمی‌توانیم تعمیم بدهیم.

و مثال‌های متعدد دیگر ...

⁉️ پس چه باید کرد؟
اگر ما دو گروه به اندازۀ کافی بزرگ* داشته باشیم و سعی کنیم شرایط آن‌ها در حد امکان یکسان باشد،
وقتی سردرد می‌گیرند به نیمی از آن‌ها استامینوفن بدهیم و به نیمی یک قرص با ظاهر استامینوفن اما فاقد مادۀ مؤثرۀ مورد نظر؛
و این افراد ندانند که دارو خورده‌اند یا دارونما «اگر دانش کافی در این زمینه - نه هر زمینۀ دیگری به هر مهمی! - داشته باشیم»، می‌توانیم با رعایت تمام نکات علمی به مقایسۀ نتایج این دو گروه بپردازیم و اگر نتایج این دو گروه (که به اندازۀ کافی تعدادشان زیاد است) با هم تفاوت معناداری داشت بگوییم این دارو تا چه حد اثر داشته است.

هرچه تعداد اعضای این دو گروه بیشتر باشد و هرچه بتوانیم این افراد شباهت بیشتری داشته باشند (مثلاً سن و جنس و نژاد و شرایط کاری و تغذیه و ...) و در زمان مطالعه هرچه در شرایط شبیه‌تری قرار گیرند و هرچه بتوانیم نتایج مطالعات علمی بیشتری را با هم جمع کنیم، میزان اشتباه ما کمتر می‌شود.

*(برای بعضی مطالعات مانند درمان کووید-۱۹ بنا بر شرایط خاصی که قبلاً توضیح داده شد، شامل صدها هزار نفر - چون در یک مطالعه چنین تعداد افرادی حضور ندارند نتایج چندین مطالعه را با هم در نظر می‌گیرند و یا با رعایت اصول علمی در شرایط خاص تا حدی می‌توانند بعضی نتایج را با تعداد کمتر هم معتبر بدانند.)

💉 به همین ترتیب اگر ما می‌خواهیم بدانیم واکسیناسیون اثر داشته یا نه، باید مطالعۀ علمی داشته باشیم.
یک نفر، ده نفر یا صد نفر را که ما می‌بینیم و 🚨نمی‌دانیم داریم آن‌ها را با چه مقایسه می‌کنیم، چیزی را نشان نمی‌دهد.🔻

این اشتباهی‌ست که بارها توسط مخالفان واکسن در تفسیر اعداد و ارقام گزارش‌های شفاف PHE شده است.
🚨🚨🚨 لطفاً نمونۀ مهم آن را به دقت بخوانید:
t.me/SarsCoVTwo/2009

🔺این مطلب می‌تواند درک ما را از تأثیر واکسن کووید-۱۹ واقعی‌تر کند:
t.me/SarsCoVTwo/2137

✅ اثر واکسن از این واضح‌تر؟
t.me/nouritazeh/6586

🔴 مطالب مرتبط:
ارتباط آب‌نمک با میزان مرگ در تصادفات جاده‌ای:
t.me/nouritazeh/6990

🔸به زبان ساده ببینیم چرا احتمال زیادی دارد که در تشخیص این‌که یک خوراکی یا دارو سبب بهبود کورونا می‌شود یا نه اشتباه کنیم؟
t.me/nouritazeh/6949

🔸کشف یک درمان تازه برای کووید-۱۹:
t.me/nouritazeh/3604

🔸رابطهٔ آب‌هویج و سردرد:
t.me/andishehsarapub/4525

🔸روزی ۵ دقیقه ایستادن روی پلۀ پنجم نردبان، کووید-۱۹ را درمان می‌کند:
t.me/nouritazeh/4235

🔸خوردن گوجه‌فرنگی باعث افزایش قد می‌شود:
t.me/nouritazeh/4329

🔸هوشمندی به گردهمایی یک شیاد رفت که ادعا می‌کرد بیماری لاعلاجی را درمان می‌کند:
t.me/nouritazeh/1035

🔸چرا بیماران کووید-۱۹ که به بیمارستان می‌روند بیشتر می‌میرند تا بیمارانی که در خانه می‌مانند؟!
t.me/SarsCoVTwo/1643

⚠️🚨ناگفته نماند:
🔴 واکسن به‌تنهایی نمی‌تواند این بیماری را مهار کند:
t.me/nouritazeh/6226

🔴 درمان به‌تنهایی نمی‌تواند این بیماری را مهار کند:
t.me/andishehsarapub/8265

🔴 درمان و واکسن با هم و بدون رعایت نکات پیشگیرانه نیز نمی‌توانند:
t.me/nouritazeh/6740

🌱 لطفاً لینک مطالب را حذف نفرمایید.
🌱 لطفاً مطالب #دانش_به_زبان_ساده را بازنشر بفرمایید.