کرونا و رفع تحریم، شاید وقتی دیگر
سیدمحمدهادی موسوی
(روزنامه شرق، 1 اردیبهشت 99)
پس از خروج آمریکا از #برجام و به واسطه تحریم‌های یک‌جانبه این کشور، ایران به‌شدت تحت تأثیر قرار گرفت. یکی از بخش‌هایی که اثرات تحریم‌ بر آن بیشتر مشخص شد، تحریم‌های بهداشتی و درمانی بود. گرچه مقامات آمریکایی بارها ادعا داشتند هدف تحریم‌ها اصلاح رفتار مقامات ایران و نه فشار به مردم ایران است از این‌رو، بخش درمان و ارسال تجهیزات پزشکی مشمول تحریم نیست اما شرکت‌های خارجی از ترس اقدامات قهری آمریکا و همچنین به دلیل مشکلات نقل و انتقال بانکی، توانایی انتقال و فروش تجهیزات پزشکی و درمانی به ایران را نداشتند. همین امر باعث شد دبه دلیل کمبود تجهیزات و مواد بهداشتی و درمانی بیماران سرطانی، بیماران خاص، کودکان پروانه‌ای و... ایران متحمل تلفات انسانی بسیاری شود. این اتفاق تلخ، فشار رسانه‌ای زیادی علیه تحریم‌های آمریکا در ایران و در ابعاد بین‌المللی به وجود آورد. حکم دادگاه بین‌المللی علیه تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا و تأکید بر عدم اعمال تحریم در بخش دارو و درمان نیز مزید بر علت شد تا آمریکا در یک فشار جهانی،قرار گیرد. فشار رسانه‌ای و دیپلماتیک مقامات ایرانی علیه تحریم‌ها باعث شد مقامات آمریکا در موضع ضعف قرار گرفته و حتی بسیاری از سناتورهای مخالف ایران نیز علیه ادامه تحریم‌های آمریکا در موقعیت کنونی موضع‌گیری کرده و درخواست کردند #آمریکا در شرایط فعلی، برخی از تحریم‌ها علیه ایران را لغو یا تعلیق کند. جهت کاهش فشار بین‌المللی، آمریکا مجبور شد دست به اقداماتی بزند تا به مردم دنیا و مردم ایران نشان دهد که اقدامات بشردوستانه، تحت شمول تحریم‌های این کشور نیست. در این راستا، دولت آمریکا در ابتدای سال ۲۰۲۰ مجوزی را با عنوان «جنرال لایسنس ۸» صادر کرد که در آن، به شرکت‌های خارجی مجوز می‌دهد اقلام بشردوستانه را به ایران صادر کنند. گرچه در همان مجوز نیز اشاره شده است این مجوز به هیچ وجه مشمول نقل و انتقالات پولی و بانکی نخواهد شد و بانک مرکزی ایران نباید در این نقل و انتقالات هیچ‌گونه نقشی داشته باشد. این مجوز به این معناست که شرکت‌ها و کشورهای خارجی صرفا می‌توانند به صورت بشردوستانه برخی اقلام بهداشتی و دارویی را به ایران ارسال کنند. پس از شیوع #کرونا، وزارت خزانه‌داری آمریکا طبق یک دستورالعمل جدید، اعلام کرد جنرال لایسنس ۸، شامل ارسال کمک‌های دارویی و درمانی و بهداشتی و تشخیصی مبارزه با کرونا به ایران نیز می‌شود از این‌رو برخی کشورها مانند #کره_جنوبی تلاش کردند با استفاده از این مجوز وزارت خزانه‌داری آمریکا، برخی اقلام مورد نیاز بهداشتی و دارویی را به ایران ارسال کنند. اما در این میان، شیطنت رسانه‌های فارسی‌زبان خارجی و ایراد اتهاماتی در خصوص همکاری #سپاه_پاسداران با وزارت بهداشت و درمان ایران در مبارزه با کرونا و فشار مقامات وزارت خارجه آمریکا باعث شد شرکت‌های کره‌ای از ترس عواقب مراوده با سپاه پاسداران (که از نظر آمریکا یک گروه تروریستی تلقی می‌شود) از ارسال کیت‌های تشخیصی کرونا به ایران صرف نظر کنند. از طرف دیگر دولت آمریکا سیاست تحریم و فشار حداکثری علیه #ایران را در پیش گرفته و اجازه هیچ‌گونه تساهل، اعطای معافیت یا امتیاز به ایران را نمی‌دهد چراکه نیک می‌داند هرگونه تساهل و تسامح در این خصوص، باعث ایجاد ترک و شکاف در دیوار مستحکم تحریم‌ها خواهد شد. صدور مجوز جنرال لایسنس نیز صرفا یک اقدام نمایشی برای حفظ وجهه آمریکا در شرایط فعلی است و عملا هیچ کشوری جرئت ارسال کمک بهداشتی و درمانی به ایران را نخواهد داشت. موضوع دیگری که باعث شد مقامات آمریکایی از اعطای امتیاز معافیت‌های پزشکی صرف‌ نظر کرده و جهت رد درخواست ایران به مقامات کره‌ای فشار وارد کنند، هم‌زمانی خبر ارسال کمک‌های پزشکی کره جنوبی به ایران با خبر آزادسازی منابع ایران در لوکزامبورگ بود. منابعی که پیش‌تر به دلیل درخواست آمریکا از دادگاه لوکزامبورگ، در این کشور بلوکه شده بود. بعد از رأی اولیه دادگاه لوکزامبورگ، امیدواری برای آزادسازی این اموال به وجود آمد که پیروزی دیپلماتیک و سیاسی بزرگی برای ایران در کارزار رفع تحریم و مقابله با آمریکا بود. اقدامی که به‌شدت با سیاست فعلی آمریکا مغایرت داشت از این‌رو آمریکا تلاش کرد هرگونه امیدواری برای رفع تحریم ‌به‌خصوص در شرایط فعلی و انتخابات پیش‌ِروی آمریکا را از بین ببرند.
بیماری کرونا شاید بسیاری از معادلات جهان امروز را به هم ریخته است اما تاکنون نتوانسته در تحریم‌های فلج‌کننده آمریکا در ایران، خللی ایجاد کند و به نظر می‌رسد تا پایان دوران ریاست‌جمهوری #ترامپ نیز تغییر خاصی اتفاق نخواهد افتاد.
https://gourl.page.link/cNui

@neveshttar