چرا «کرونا» در ایران «جان» گرفت؟
سید محمد هادی موسوی
(بخش اول)

📌پس از ترور "جان اف کندی"، «کمیسیون وارن» به ریاست "ارل وارن" وظیفه یافت تا در مورد قتل او تحقیق کند. در طی این مدت، رسانه‌ها، عوامل مختلفی مانند سیا، مافیا، موساد و حتی فیدل کاسترو را به عنوان عاملین قتل کندی معرفی کردند. این سناریوها یک «لنگرگاه ذهنی» (Anchoring) در ذهن شهروندان ایجاد نمود که پشت پرده قتل کندی، مسائل پیچیده ای وجود دارد. گزارش وارن اما نشان داد "هاروی اسوالد"، صرفا براساس تصمیم شخصی، کندی را به قتل رسانده است. جامعه #آمریکا که لنگرگاه ذهنی دیگری داشتند گزارش را نپذیرفتند و شکاف بی اعتمادی بین جامعه و حاکمیت شکل گرفت که آثار آن هنوز نیز وجود دارد. براساس یک نظر سنجی، ۴۵ درصد مردم آمریکا معتقد بودند گزارش وارن، به تمام زوایا نپرداخته و اقناع کننده نیست.

📌طی سالیان اخیر، موضوعات بسیاری در جامعه ایران لاینحل باقی مانده یا نتیجه آن با پیش زمینه فکری جامعه هماهنگ نبوده، از همین رو جامعه ما نیز دچار یک «تکیه گاه ذهنی» منفی نسبت به حاکمیت شده است. به عنوان مثال برخورد حاکمیت با گرانی #بنزین و علی الخصوص موضوع شلیک به #هواپیمای_اوکراینی اعتماد متقابل مردم و حاکمیت را دچار خدشه اساسی نمود. مردم به هیچ خبر، آمار، اظهار نظر و یا توصیه رسمی و حاکمیتی اهمیت نمی دهند و حتی تقابلی ناخواسته نیز به خرج می دهد.
در چنین شرایطی، مصائب #تحریم نیز مزید بر علت شده است. در کشوری که در شرایط تحریم از تامین بسیاری از نیازها عاجز و هزینه های سیاست گذاری دیپلماتیک کشور بر گرده ملت است، مردم نه تنها علاقه‌ای به منافع حاکمیت ندارند بلکه تقابلهای مردم-حاکمیت به تقابلهای مردم-مردم و «تضاد منافع افقی» سرایت کرده است.
📌ویروس #کرونا چند ماهی، میهمان ناخوانده جهان است. این ویروس کشنده، در ایران با سرعتی غیر طبیعی، شیوع پیدا کرده و در برخی استانها وضعیت قرمز اعلام شده است. در چین، مرکز شیوع این ویروس، با مدیریت مسئولان و همکاری مردم، دولت، توانسته به مرور این ویروس را کنترل نماید. قرنطینه شهرها، منع آمد و شد و همیاری مردم با حاکمیت توانست سیر صعودی شیوع این ویروس را برعکس کند.
📌طبق گفته پزشکان، بهترین روش مقابله با کرونا، تقویت «سیستم ایمنی فردی» است سیستم ایمنی فردی را می توان با دارو و مراقبتهای بهداشتی افزایش داد اما در کنار آن، همکاری جمعی و داشتن روحیه جهت شکست کرونا و در یک کلام «تقویت سیستم ایمنی جمعی» نیز مهم است. تقویت سیستم ایمنی جمعی از طریق ایجاد اعتماد متقابل مردم- حاکمیت و مردم – مردم میسر است.
مردم زمانی با حاکمیت در یک راستا قرار می گیرند که بدانند حاکمیت نیز با در راستای منافع آنها تلاش می کند. مردم وقتی حس کنند بردار منافع حاکمیت در گرانی بنزین، #انتخابات و #فیلترینگ و...هم راستا با منافع آنها نیست، انگیزه‌ای جهت همراستا کردن بردار منافع خود با حاکمیت در مسائل ملی و کلان مانند شیوع کرونا را ندارند حتی اگر پای بیماری و مرگ هم در میان باشد!
پخش شایعاتی در خصوص پنهانکاری و لاپوشانی اخبار مربوط شیوع کرونا بخاطر انتخابات و راهپیمایی 22 بهمن نیز مزید بر علت شده که مردم حس کنند، آنچه حاکمان برای خود می پسندند برای مردمان نمی پسندند. این تناقض و «تضاد منافع عمودی»، به مرور بر «تضاد منافع افقی» نیز افزوده و افراد منافع فردی را بر منافع جمعی ترجیح می دهند. گران فروشی، احتکار و درگیریهای فردی بر سر وسائل بهداشتی مقابله با کرونا یکی از نشانه های همین تضاد منافع مردم-مردم است.
📌در این شرایط، طبیعی است مردم هشدارهای حاکمیت در مورد شیوع کرونا را جدی قلمداد نکرده، اقدامات اولیه بهداشتی را رعایت نکنند و هرگونه محدودیت تردد درون و بیرون شهری را نقض نمایند. در چند وقت اخیر، بخش قابل توجهی از مردم، برخلاف جو رسانه‌ای حاکمیتی رفتار کرده و می کنند. این تناقض با حاکمیت، در هر دو قشر موافق و مخالف حاکمیت وجود دارد. عده‌ای محدودیتهای موجود را بهانه ای جهت تعطیلی مناسک مذهبی دانسته و عده دیگری آن را برنامه دولت جهت جبران کم کاری و سومدیریت قلمداد می کنند.
📌درست است که بسیاری از کشورهای دنیا درگیر بلای کرونا هستند اما نوع واکنش جامعه و حاکمیت در ایران با بسیاری از آنها متفاوت است. درخواست دولت از مردم جهت قرنطینه خانگی و رعایت برخی اصول حتی در کوچکترین شهرهای ایتالیا و چین و کره جنوبی رعایت می گردد اما شلوغی جاده های شمال در ایران، گویای همه چیز بود!
هنگامی که مقاومت اجتماعی در برابر یک اپیدمی کاهش پیدا کند، آن اپیدمی مسیر خود را بین شکافهای اجتماعی راحت تر یافته، گسترش پیدا کرده و اصطلاحا جان می گیرد.
👇👇👇
@neveshttar