بدقولی چینی و توافق 25 ساله
سیدمحمدهادی موسوی
روزنامه شرق 15 تیرماه 99

هفته گذشته، هیئت دولت ایران کلیات توافق استراتژیک 25ساله با #چین را تصویب کرد و گمانه‌زنی‌هایی درباره مفاد این توافق انجام شد. وزارت امور خارجه و مقامات اتاق بازرگانی ایران-چین تمام این گمانه‌زنی‌ها را تکذیب کرده‌‌اند و اعلام شد که هنوز جزئیات این توافق بین طرفین مورد بحث قرار نگرفته است.
بااین‌حال چنین توافق استراتژیکی احتمالا شامل سرمایه‌گذاری چین در صنایع ایران بوده و در قبال آن ایران نیز مواد خام مصرفی چین مانند نفت را تأمین خواهد کرد؛ اما فارغ از جزئیات این توافق استراتژیک- که بسیار مهم است- چند ابهام کلی درباره این توافق وجود دارد که در این یادداشت به آنها می‌پردازیم.
📌سؤال اول این است که چین در چه شرایطی به این توافق پایبند خواهد بود؟ اگر چین قرار است در هر شرایطی، از جمله تحریم‌های آمریکا علیه ایران، به این توافق پایبند باشد، در صنایع ایران سرمایه‌گذاری کرده و نفت ایران را خریداری کند، چرا اکنون مبادرت به این کار نمی‌کند؟ از طرف دیگر اگر شرط اجرای تعهدات چین، لغو تحریم‌های #آمریکا باشد، دیگر چه لزومی به عقد پیمان استراتژیک با چین وجود دارد؟
📌مسئله دوم این است که شرایط بازپرداخت چنین سرمایه‌گذاری هنگفتی چگونه است؟ اگر چین بنای سرمایه‌گذاری در ایران دارد، چرا به‌جای آن منابع حاصل از خرید #نفت ایران را آزاد نمی‌کند؟
📌ابهام سوم این است که محدودکردن توافقات به‌مدت طولانی با یک کشور آیا در جهت منافع ملی است؟ سرمایه‌گذاری چند صد میلیارد دلاری چین در ایران از مجموع کل سرمایه‌گذاری‌های خارجی تاریخ ایران بیشتر است، ازاین‌رو اینکه اختیار حجم بسیار زیادی از اقتصاد کشور، وابسته به یک کشور دیگر شود که سابقه بدعهدی زیادی دارند، چه نوع استراتژی‌ای در تأمین امنیت ملی محسوب می‌شود؟ آیا با امضای این پیمان، #ایران، استقلال اقتصادی خود را حفظ خواهد کرد.
📌دغدغه دیگری که در ذهن کارشناسان وجود دارد این است که سابقه سرمایه‌گذاری چین در صنایع ایران چقدر موفق بوده است که مجددا آزموده را بیازماییم؟ اگر شرکت‌های چینی قرار است با همان رویه سابق و بدون ترس از عواقب فعالیت‌های خود در صنایع ایران، سرمایه‌گذاری کنند، به چه نحو قرار است منافع ملی حفظ شود؟ آیا کارفرمایان دولتی ایرانی حق دارند در مواردی که نیاز به تذکر، جریمه یا خلع ید پیمانکار چینی است، اقدامات لازم را به انجام برسانند یا قرار است پیمانکاران چینی، فعال مایشا شوند؟
📌مشکل دیگری که در چنین توافقاتی وجود دارد این است که کشورهای خارجی که اقدام به سرمایه‌گذاری در یک کشور دیگر می‌کنند، در حقیقت به‌دنبال بازار مصرف برای محصولات خود هستند. در چنین شرایطی آیا عقد چنین توافقی، کمک به #جهش_تولید داخلی است یا بازاریابی برای محصولات چینی؟
📌مسئله مهم دیگر این است که براساس #قانون_اساسی، عقد چنین معاهده‌ای باید مصوبه مجلس را داشته باشد و مفاد آن به اطلاع عموم برسد، در‌حالی‌که تاکنون جزئیات چنین توافقی از هیچ‌یک از طرفین اعلام نشده است. در چنین شرایطی، محافظه‌کاران داخلی که برای هر نوع معاهده و پیمان بین‌المللی که در دولت تدبیر و امید امضا شده، قیل‌و‌قال عجیبی به راه می‌اندازند و حتی در اجرای برخی از آنها ممانعت ایجاد می‌کنند، سکوت اختیار کرده‌اند. از این گروه باید پرسید که آیا چنین پیمانی را براساس منافع ملی می‌دانید؟

متن کامل:
https://gourl.page.link/6SEd

@neveshttar