🔹 «آب، زمین، اعتراض»؛ شماره یازدهم فصلنامه «نامه‌جمهور»🔹
🔻در ۴۴۸ صفحه با عنوان «آب، زمین، اعتراض» به‌همراه کتابنامه آگاهی محیط‌زیستی
این شماره به بررسی بحران محیط زیست از منظر اجتماعی، سیاسی و عدالت‌محور پرداخت و کوشید نسبت میان تخریب طبیعت، نابرابری اجتماعی و الگوهای مسلط حکمرانی و توسعه را به بحث بگذارد.
▫️در سرمقاله این شماره با عنوان «آب، زمین، اعتراض؛ نابرابری علیه محیط زیست و ضرورت زایش عدالت‌خواهی محیط‌زیستی»، مجتبی نامخواه به بررسی بحران محیط زیست در پیوند با نابرابری اجتماعی و شیوه‌های حکمرانی پرداخت. این سرمقاله با تمرکز بر مسئله آب و زمین نشان داد که تخریب محیط زیست را نمی‌توان صرفاً حاصل عوامل طبیعی یا ضعف‌های فنی دانست و فهم آن مستلزم توجه به زمینه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاست‌گذاری است. در این متن، بحران‌های زیست‌محیطی به‌عنوان زمینه‌ای برای شکل‌گیری اعتراض‌های اجتماعی مطرح شده و بر ضرورت توجه به عدالت در مواجهه با مسئله محیط زیست تأکید شده است.
🔹فصل نخست این شماره با عنوان «طبقه علیه طبیعت» به صورت‌بندی نابرابری و ظلم ساختاری در عصر بحران محیط زیست پرداخت. در این فصل، با آثاری از محسن قنبریان، سید سعید لواسانی و کوشا گرجی‌صفت و ترجمه‌ای از جان بلامی فاستر، نسبت سرمایه‌داری، استعمار و تخریب طبیعت بررسی شد. همچنین مسئله آپارتاید آبی در فلسطین و تبدیل آب به ابزار سلطه، به‌عنوان یکی از مصادیق برجسته این وضعیت مورد توجه قرار گرفت.
🔹فصل دوم با عنوان «گذار غیرطبیعی به تجدد» به ریشه‌های تاریخی و معرفتی بحران‌های زیست‌محیطی در ایران پرداخت. در این فصل، گفت‌وگوهایی با ابوذر خراسانی، میثم مهدیار و سیدعلی موسوی در کنار یادداشتی از کمیل سوهانی نشان داد که چگونه تجدد شتاب‌زده و تقلیدی، سنت‌های بومی مدیریت آب و زمین را به حاشیه رانده و به گسست جامعه از بوم و اقلیم خود انجامیده است.
🔸فصل سوم این شماره با عنوان «خشکسالی خط‌مشی» بحران آب را از منظر سیاست‌گذاری و حکمرانی بررسی کرد. در این فصل، یادداشتی از مرتضی هادی جابری‌مقدم در کنار گفت‌وگوهایی با حجت میان‌آبادی و سجاد انتشاری و روایت‌هایی میدانی از وضعیت منابع آب، نشان داد که بحران آب در ایران بیش از آنکه پدیده‌ای طبیعی باشد، محصول تصمیم‌گیری‌ها، تعارضات نهادی و سیاست‌گذاری‌های ناعادلانه است. گفت‌وگو با جواد قارایی نیز به بازنمایی تجربه زیسته انسان معاصر در مواجهه با طبیعت اختصاص داشت.
🔹فصل پایانی با عنوان «عدالت‌خواهی محیط‌زیستی» به امکان‌ها و تجربه‌های کنش اجتماعی در حوزه محیط زیست پرداخت. در این فصل، با گفت‌وگوهایی از جمله با یوسف مرادی و رجوع به مبانی انقلاب اسلامی و قانون اساسی، نسبت عدالت اجتماعی با حفاظت از منابع طبیعی و مسئولیت عمومی در قبال سرزمین مورد بررسی قرار گرفت.
🔸در پایان این شماره، کتابنامه آگاهی محیط‌زیستی منتشر شد که مجموعه‌ای از آثار دینی، فلسفی، سیاسی و تاریخی در حوزه محیط زیست را معرفی می‌کند؛ از اندیشمندان اسلامی مانند آیت‌الله جوادی آملی، سیدحسین نصر، حمید پارسانیا و احمد مبلغی تا متفکران و پژوهشگران معاصر از جمله نائومی کلاین، برونو لاتور، جان اس. درایزک و مهدی رفعتی‌پناه. این کتابنامه با هدف تقویت آگاهی نظری و کمک به سامان‌دهی کنش اجتماعی در مواجهه با بحران محیط زیست تهیه شده است.
🔹فصلنامه «نامه‌جمهور» در شماره یازدهم، با پیوندزدن محیط زیست به مسئله عدالت، سلطه و کنش اجتماعی، می‌کوشد روایتی بدیل از بحران ارائه دهد؛ روایتی که در آن، آب و زمین نه صرفاً منابع طبیعی، بلکه مسئله‌هایی سیاسی، اجتماعی و سرنوشت‌ساز برای آینده جامعه‌اند.
➖➖➖➖
🆔 @nameh_jomhour | نامه جمهور
Post #699
93
- ❤ 2