✅ خطر«آسيميلاسيون»
✍ سرمقاله #غلامرضا_نوری‌علا در شماره ۲۲۳۴ روزنامه #نقدحال
فارسي‌آموزي در سيستم آموزشي، آسيميلاسيون نيست چون فارسي به‌عنوان زبان رسمي و معيار، ضرورتي براي ارتباط ميان اقوام و استحکام پيوندهاي ملي است. اما بايد پذيرفت حمايت از زبان فارسي، نبايد بهانه‌اي براي ناديده‌گرفتن تنوع زباني ايرانيان يا جايگزين‌کردن يک گونه زباني با گونه‌اي ديگر باشد. اين اصل، هنگامي اهميت پيدا مي‌کند که پاي دانشگاه و سياست‌گذاري رسمي آموزش به ميان مي‌آيد. اگر يک گونه زباني به‌عنوان الگوي اصلي و معيار آموزشي در دانشگاهي تثبيت شود، درحالي‌که گونه‌هاي بومي همان منطقه از آموزش و پژوهش متناسب محروم باشند، اين تصور را تقويت مي‌کند که گونه‌هاي محلي ارزش علمي کمتري دارد يا براي تحصيل و پيشرفت بايد جاي خود را به گونه ديگري بدهد. راه‌اندازي رشته زبان و ادبيات کردي در دانشگاه ايلام در نگاه نخست، اقدامي فرهنگي و فرصتي براي شناخت علمي زبان و ادبيات کردي است اما وقتي مي‌دانيم سرفصل‌هاي مصوب وزارت علوم بر‌مبناي تدريس زبان سوراني تنظيم شده و دانشگاه ايلام اختيار تغيير آنها را ندارد، اين پرسش مطرح مي‌شود آيا اين رشته با واقعيت‌هاي متنوع زباني استان ايلام و نيازهاي فرهنگي مردم تناسب دارد؟ در ايلام، گونه‌هاي زباني مختلفي از جمله فيلي يا کردي ايلامي، لکي و لري رواج دارد. درباره طبقه‌بندي و نسبت برخي از اين گونه‌ها با يکديگر، ميان پژوهشگران زبان‌شناسي ديدگاه‌هاي متفاوتي وجود دارد؛ اما اين اختلاف علمي، اصل ضرورت توجه به زبان‌هاي رايج منطقه را منتفي نمي‌کند. سوراني نيز گونه‌اي مهم از زبان کردي است و مطالعه آن ارزش علمي دارد؛ مساله‌ي اصلي آموزش سوراني نيست، بلکه محور قرار‌دادن آن در رشته‌اي تحصيلي در دانشگاه و در بستر فرهنگي ايلام است. اگر گونه‌اي که مردم منطقه با آن سخن نمي‌گويند به معيار اصلي آموزش دانشگاهي تبديل شود و گونه‌هاي بومي از جايگاه متناسب در آموزش و پژوهش محروم باشند، آيا نبايد نسبت به پيامدهاي احتمالي همگون‌سازي زباني هشدار داد؟ آسيميلاسيون با ممنوعيت آشکار يک زبان آغاز نمي‌شود؛ گاه با ترجيح مستمر يک گونه و کم‌رنگ‌شدن تدريجي گونه‌هاي ديگر پيش مي‌رود. حفظ زبان فارسي به‌عنوان زبان مشترک ايران، با احترام به زبان‌هاي مادري منافاتي ندارد؛ همان‌گونه که آموزش سوراني نبايد به‌بهاي ناديده‌گرفتن فيلي، لکي و ديگر گونه‌هاي زباني ايلام تمام شود. وزارت علوم بايد پيش از آنکه يک الگوي آموزشي به تضعيف جايگاه زبان‌هاي بومي بينجامد، درباره پيامدهاي آن پاسخ‌گو باشد و ميزان تناسب سرفصل‌ها با واقعيت‌هاي زباني ايلام را بررسي و امکان بازنگري کارشناسي برنامه را با مشارکت زبان‌شناسان و صاحب‌نظران بومي فراهم كند.
@naghdehall
Post #201408
1.73K
- 👍 6
- 👏 3
- ❤ 1