💎 پارادوکس عدالت در صنعت نفت؛ وقتی «حقِ ریسک» با «برچسب رفاه‌طلبی» اشتباه گرفته می‌شود

✍ علویه(مهشید) واحدزاده
در ادبیات توسعه، نرخ جبران خدمات با افزایش ریسک تولید و سختی شرایط محیطی، رابطه‌ای مستقیم و تصاعدی دارد. و مطابق استانداردهای جهانی؛ مستلزم ضریب های جبران خدمات می باشد.
اما در ایران، با یک پارادوکس حقوقی و اجتماعی مواجهیم: کارکنان صنعت نفت، نه تنها از «حق تولید» (مطابق با اصول شرعی و قانونی بهره‌برداران منابع طبیعی) محروم مانده‌اند، بلکه در نگاه جمعی بدون توجه به ماهیت استراتژیک و در خطر فعالیت در صنایع بالادستی و پایین دستی نفت ؛ حتی بخشی از بدنه تصمیم‌ساز، به جای «قهرمانِ تأمین بودجه»، به عنوان «مستحق‌خواهانِ ممتاز» قلمداد می‌شوند.

⭐️ ما تولیدکننده هستیم، نه مستحق‌خواه!
⁉️ چرا حقوق خون بار صنعت نفت ؛ در ترازوی عدالت توزیعی نمی گنجند ؟!

۱. از منظر جامعه‌شناختی: برچسب «ثروتمند» بر چهره‌ی «سخت‌کوش»
بسیاری فکر می کنند نفتی ثروتمند هستند اما ثروت ما از خودگذشتگی برای جامعه است اما همین جامعه ما را با نگاهی سطحی؛ « در درآمد و ثروتمند » می بیند چون درآمد اسمی ما را می بیند اما کسی نمی بیند این درآمد « بهای تخصص و  جان و ریسک » برای تامین امنیت اقتصادی کشور است.
در حالی که کارکنان آغشته به نفت سیاه در شرایط جوی بی‌رحمانه و در کشتیها و سکوهای دورافتاده به دور از خانواده، در حال تأمین نقدینگی دولت هستند، نگاه اکثریت جامعه بر پایه «درآمد اسمی» است.
این نگاه سطحی، تفاوت میان «حق تولید و حق ریسک و حق سختی شغل » و « الزام رفاه اضافی» را نمی‌بیند؛ در حالی که کار در این صنعت، فراتر از یک شغل تخصصی، یک «مأموریت استراتژیک با ریسک جان» است.

۲. شکاف ساختاری در نظام بازنشستگی: تبعیض در لباس قانون
در دهه اخیر یکی از بزرگترین بی‌عدالتی‌ها، نحوه مدیریت صندوق بازنشستگی نفت است. برخلاف سایر سازمانها که با حمایت مستقیم ردیف بودجه دولت و معافیت‌های مالیاتی اداره می‌شوند، صندوق نفت عملاً با درآمدهای حاصل از کسر از حقوق خودِ کارکنان طی ۹۰ سال توسعه یافته است. این یعنی کارکنان نفت هم مالیات می‌دهند، هم بودجه صندوق خود را تأمین می‌کنند اما در نهایت، با وعده‌های پرطمطراق توخالی مدت دار معیشتی‌ مواجه می‌شوند که با واقعیت های اقتصادی و نرخ تورم، فاصله باورنکردنی دارد.

۳. انحراف از مأموریت: تناقض دراولویت‌بندی منابع
چگونه ممکن است از منابعی که متعلق به حقوق بازنشستگان نفت است، برای اسپانسرینگ باشگاه‌های ورزشی یا فعالیت‌های اجتماعی استفاده شود، در حالی که بازنشستگان نفت هنوز در انتظار دریافت بن کارت سال ۱۴۰۲ و وام‌های حمایتی معیشتی خود هستند؟
این یک خطای مدیریتی ساده نیست، بلکه یک «انحراف از مأموریت» است.

⭐️ پرسش از مسئولان و صاحب منصبان و دولت:
چگونه از دسترنج بودجه‌ای بازنشستگان برای مسئولیت‌های اجتماعی رفع مشکلات  تیم داری هزینه می‌شود، اما فرزندان این بازنشستگان برای هزینه‌های تحصیلی، ازدواج ؛ معیشت و بدون شغل ، در میان بسته‌های حمایتیِ ضعیف رها شده‌اند؟

⭐️ نتیجه‌گیری:
کارکنان نفت تقاضای رفاه بی‌حدومرز ندارند؛ آن‌ها تقاضای «عدالت در جبران سختی شغل» دارند. ما از نگاهی که ما را «بدهکار به مردم» می‌پندارد، خسته شده‌ایم؛ ما کسانی هستیم که برای بقای اقتصاد کشور، از آرامش خانواده و آسایش زیستی خود می‌گذریم.
ما از شما تشکر نمی خواهیم اما انتظار نگاه غیر منصفانه را نداریم .
سی یکم شهریور ماه یکهزار و چهارصد و پنج
۱۴۰۵/۰۶/۳۱

کانال خبری نفت پلاس
https://t.me/naftplusir