✴️قلمرو عقل(۱)

▫️نقد محدودیت‌های ادعایی عقل(۱)
🔸پس ازاثبات جایگاه عقل به‌عنوان منبعی معتبر، نوبت به بررسی قلمرو آن می‌رسد:
❓عقل چه چیزهایی را می‌تواند درک کند وچه چیزهایی از دسترس آن خارج است؟
🔸در اینجا تمرکز بر محدودیت‌های ذاتی عقل است نه محدودیت‌های نسبی، مانند تفاوت‌های فردی یاتاریخی
🔸نحله‌های فکری مختلف محدودیت‌هایی برای عقل مطرح کرده‌اند که ازدیدگاه ما هیچ‌کدام معتبر نیستند:

1️⃣محدود به علم حصولی؛ دیدگاه فلاسفه این است که مفهوم واسطه در ادراک است. این وساطت باعث محدودیت است.
🔍نقد: وساطت مفهوم در ادراک چه بنابر تقریر اصالت ماهوی وچه اصالت وجودی صحیح نیست. وساطت مفهوم ادعایی بلادلیل است.

2️⃣محدود به نظریات؛ دیدگاه اشاعره وفلاسفه این است که عقل را محدود به عقل نظری می‌کنند.
🔍نقد: همانطورکه در بحث از احکام عملی گفته شد، ادراک عقل محدود به نظریات نیست وشامل امور عملی هم می شود. متاخرین از اشاعره وفلاسفه هم از این دیدگاه برگشته اند.

3️⃣محدود به اصول؛ برخی متکلمان گفته‌اند که اصول عقاید را می‌توان باعقل یافت ولی در تفاصیل نیازمند به وحی هستیم.
🔍نقد: این مرزبندی از کجا آمده است؟ اگر از استقراء به‌دست آمده، استقراء، محدودیت ذاتی درست نمی‌کند.

💥نهایتاً می‌توان گفت افرادی که دیده شده، نتوانستند به جزئیات دست یابند.‌ برخی از طریق ضرورت وارد شده‌اند، به این بیان که اگر از طریق عقل اثبات نشود، دور لازم می‌آید. این نیز نمی‌تواند کافی باشد زیرا به طور مثال ایمان‌گرایان هم با همین ادله عقل‌گرایی را نفی وایمان‌گرایی را ثابت می‌کردند.

🌐https://sobhanimt.com
📲@mtsobhanii