💡عقل و اخلاق(۱۰)
مختصات دیدگاه مختار درنسبت عقل واخلاق

✍🏻 ازمنظر واقع گرایی
▫️هم موضوع گزاره‌های اخلاقی وهم محمول آنها، واقعیت دارد. علاوه برمحمول –مثل حسن وقبح– خودِ موضوعات اخلاقی –مثل صدق وکذب– هم از امور آفاقی هستند.
▫️در ارزش‌های اخلاقی، هیچ‌گونه اعتبار یا انشائی وجود ندارد؛ امور اخلاقی ازحقائق شأنی هستند.
▫️حقائق شأنی، حقائقی هستند که درنسبت باغایت جعل شده‌اند وتحقق‌شان هم به اعمال ارادۀ انسان است.
▫️این حقائق شأنی، گاهی ضروری است وبه جعل بسیط، جعل میشود وگاهی غیرضروری است وبه جعل مرکب، جعل میشود. عدل از دسته اول وتواضع از دسته دوم است.
✍🏻 از منظر شناختاری بودن
▫️متعلق شناخت عقل، وقبح است، نه باید ونباید. آن‌چه در نفس‌الامر وجود دارد، خیر و شر و حسن و قبح است؛ ولی باید و نباید، حکم عقل است.
▫️شناخت عقل، به همه ساحت‌های موضوعی و محمولیِ گزاره‌های اخلاقی تعلق می‌گیرد.
▫️شناخت عقلی، علاوه برکلیات، به جزئیات هم تعلق می‌گیرد؛ بلکه اساس معرفت عقل به کلیات، معرفت او به جزئیات است.
▫️حسن عدل در یک فعل جزئی کشف می‌شود وعقل با نگاه به همه مصادیق، حکم به «العدل حسن» می‌کند.

🌐https://sobhanimt.com
📲@mtsobhani