💥معنای حکمِ عقل در گزاره‌های ترکیبی پیشینی

📝 حکم کردن که یکی از کارکردهای اتفاقی عقل است، بر خلاف نظر برخی، به معنای انشاء نیست، زیرا اولا چنین چیزی معرفت‌زا نبوده و ثانیا، انشاء کارکرد نفس است و نه عقل.
👈🏻 و از طرفی به معنای «تصورٌ معه حکم» که قول مشهور منطقیون است نیز نمی‌باشد. از نگاه آنها تصدیق و حکم به معنای اذعان نسبت به ثبوت موضوع برای محمول است با این که چنین معنایی جنبه معرفتی دارد، اما جنبه معرفت‌زایی ندارد. باور و تصدیق بدین معنا، معرفتی بر فاعل شناسا اضافه نمی‌کند.
👈🏻 اولین کسی که متفطن مشکلات این تعریف از حکم شد، مرحوم ملاصدرا در رساله تصور و تصدیق است. اما راهی که ایشان برای تصحیح آن طی می‌کند منتج نیست، زیرا به مباحث وجودشناسی تصدیق به جای مباحث معرفت شناسی می‌پردازد.
👌🏻 نظر صحیح آن است که حکم و تصدیق به معنای «واقع دیدنِ نسبت حکمیه در عالم است». به تعبیری، متعلقِ حکم در اینجا نسبت حکمیه نیست، بلکه واقع‌نما بودنِ نسبت حکمیه است.


🌐https://sobhanimt.com
📲@mtsobhani