مغالطه شماره ۳۷

💠توسل به مرجع کاذب💠


برای پیدا کردن گزاره‌ی صحیح در موضوعات مختلف یکی از آسان‌ترین -و درعین حال- مطمئن‌ترین راهها ، اعتماد به دانشمندان‌ست و منظور ، بدست آوردن نظر (حتی الامکان) اجماع متخصصان‌ست ، اما چون در بسیاری اوقات نظر اجماع دانشمندان در دسترس ما نیست ، مجبور میشویم ، به نظر یک یا چند دانشمند هم بسنده کنیم ، در اینجاست که مغالطات مرجعیت باوری شکل بگیرد.
ما باید بدانیم که آنچه حجت ست نظر اجماع دانشمندان ست ، یعنی اگر مطمئن شویم که بیش از ۷۰ تا ۸۰ درصد متخصصان به مطلبی باور دارند میتوانیم با اطمینان خوبی آن مطلب را بپذیریم.
حداقل مطمین باشیم آن مطلب نمیتواند پرت و بیراه باشد.
یک حالت مغالطی آن‌ست که استناد به قول یک کارشناس در زمینه ای غیر از حوزه تخصص او ، صورت گیرد :
🔸 اثبات وجود خدا از نظر فیزیکدانان بزرگ معاصر باید کتاب جالبی باشد.
🔸نظر شیمیدان برجسته جهان و برنده جایزه نوبل در مورد فرهنگ شرقی
یکی دیگر از مثالهای رایج این مغالطه تبلیغ کالاهای تجاری با استفاده از سلبریتی های ورزشی و سینما ست.
شکل دیگر این مغالطه آنست که استناد به قول کارشناس و خبره در همان زمینه تخصصی انجام شود ، اما این استناد به شکل مبهم و غیر مشخص صورت گیرد.
مثال:
«یکی از سیاستمداران بزرگ پیش‌بینی کرده سوسیالیسم در آینده دوباره احیا خواهد شد.»
-اقتصاد دانان مشهور جهان براین اعتقادند که ...
-یک منبع موثق خبر داده است که ...
این حالت ، توسل به شایعه نیز نامیده میشود.
البته اگر گوینده به صرف چنین نقل قول‌مبهمی درصدد اثبات نظر خود باشد.

در مواردی که نام یک شخص بعنوان دانشمند بزرگ آورده میشود خوب‌ست دقت و تحقیق کنیم که
۱- آیا آن شخص واقعا دانشمند بزرگی در آن حوزه است؟
۲- اگر ثابت نشد که آن شخص ، دانشمند طراز اول‌ست ، تحقیق کنیم که نظر دیگر دانشمندان راجع به آن نظریه چیست ؟ مسلما اگر دانشمندان با وزن بیشتری (چه به لحاظ تعداد چه به لحاظ اعتبار) ، نظری مخالف آن شخص داشتند ، اظهارات آن مرجع ، هرچند دانشمند متوسطی باشد ، کنار می رود.

مثال این حالت در تکامل است.
آمارها نشان میدهد تقریبا تمام زیست شناسان نظریه‌ی داروین را بعنوان بهترین نظریه‌ برای تبیین تحول گونه های جانداران پذیرفته اند ، بجز چند درصد افراد که آن ها هم نظرشان این بوده که در مورد صدق تکامل در مورد انسان ، به تحقیقات بیشتری نیازست.
حال اگر استثنائی پیداشود و شخصی که تخصصش نزدیک به زیست ست ، بیاید و بگوید نظریه داروین تایید علمی ندارد ، خللی به این نظریه وارد نمی آید.
چرا که اساسا نظریه ای که از نظر علمی دارای قدرت تبیین مشاهدات حوزه‌ی زیست شناسی باشد و بتواند رقیب تکامل شود وجود ندارد.
این حالت از مغالطه ی توسل به مرجع کاذب نوعی مغالطه‌ی تخصیص ست.
نکته:
گاهی تعصب یا تنبلی فکری باعث می‌شود که مرجع فکری ما ، یک منبع واحد باشد.
مثلا یک شبکه تلویزیونی
این محدود سازی که ممکن‌ست انتخاب خود ما یا بعلت #سانسور و انحصار رسانه رخ دهد منشا بروز خطاهای گسترده فکری در ما میشود ، چرا که باعث میشود هرچه آن مرجع فکری گفت ، بپذیریم.
برای حقیقت یابی و سنجش ادعاهای گوناگون ، رفتار منطقی آن‌ست که حتی الامکان اخبار و تحلیل های مختلف علمی ، اجتماعی و ... را از چند منبع گوناگون دنبال کنیم.
اگر هم مرجعی را به تجربه مورد اطمینان یافته ایم ، حداقل بصورت تصادفی گاهی منابع مقابل را هم بررسی کنیم.
برای درک بهتر حد و حدود این مغالطه بخش مرجعیت را مطالعه نمایید.

#توسل_به_مرجع_کاذب

#مغالطات 📚 #دکترخندان ✍

نکاتی راجع به به صلاحیت و مرجعیت:
https://t.me/persian_organon/81
https://t.me/persian_organon/412

آرشیو مغالطات:
https://t.me/moghaletat2
کانال اصلی :
https://t.me/mghlte