مغالطه شماره ۱۵۰

💠 توسل به نسبیت 💠

مغالطات ناشی از #پیشفرض_نادرست

همانطورکه مطلق انگاری ومطلق اندیشی و در نظر نگرفتن احتمال خطا ، در موضوعی که قانون کلی در آن قابل دسترس نیست ،خطا بوده و نشانه‌ی جمودفکری‌ست، نسبی انگاری مسائل آفاقی و جهان روا ،هم ، انسانرا به هرج و مرج فکری می‌کشد.
۲ معنای نسبیت باین بحث مربوطست:
۱- نسبیت در مقام مقایسه( #صفات نسبی) : مثل خوبی وبدی ، زیبایی وزشتی وکوچکی وبزرگی
۲- نسبیت در جاییکه قانون و قاعده فراگیری کشف نشده،مانند اموری که به سلیقه اشخاص برمی گردد. از جمله موضوع زیبایی را سلیقه ای می دانیم مثلا کسی میگویدرنگ زردزیباترست و دیگری سبز،
حتی ممکن‌ست شخصی رنگهای گرم را بیشتر مایه آرامش خودبداند.

مغالطه نسبی گرایی وقتی رخ می دهد که این موضوعات خلط شوند.
مثال:
مسعود : بنظر من خواننده الف نسبت به خواننده ب بهترست ، زیرا تنوع کارهایش به جهت همکاری با آهنگسازان و ترانه سرایان بیشتر است.
-میلاد: این امور نسبی است.

در اینجا میلاد میتواند بگوید از نظرمن خواننده ب بهترست و صدا و آثارش حس مرا بیشتر برمیانگیزد و تنوع آثار به آن شکل برایم مهم نیست.
در آنصورت دچار مغالطه نشده بود ، اما تعدد و تنوع آهنگسازان امری نسبی نیست.

این که چه موضوعاتی نسبی هستند و چه موضوعاتی مطلق ، چالشی مهم در فلسفه و علم است ، حتی این بحث که اساسا چیز مطلقی وجود دارد یا نه براحتی اثبات پذیر نیست.
اما پیشفرض کاربردی زندگی روزمره و علم، وجود حقایق جهان شمول‌ست که هرتخصصی بدنبال کشف وصورتبندی آنهاست(درهرسطحی ممکن شود). بدون این فرض اساسا علم پیش نمی‌رود و برای هیچ فعالیت مربوط به تفکری انگیزه‌ی کاربردی وجود ندارد.
وقتی معلوم نیست جهانی خارج از ذهن وجود داردیانه،چرا بایددر زندگی دست به تلاش وفعالیت زد؟!

یک ملاک تمیز بین مسائل عینی(مسائلی که صرفنظر از ذهنیت های افراد مختلف،ثابت هستند)ومسائل نسبی، بحث تفکیک مسائل #امورواقع و #امورغیرواقع (factual و nunfactual) ست که توسط متفکران #حلقه_وین صورت‌بندی شد.

اگر چه این طبقه بندی ضعف هایی دارد اما بنظر ملاک نسبتا خوبی برای تفکیک مسائل مطلق و عینی ازمسائل نسبی ست.

کنار گذاشتن این طبقه بندی و زیر سوال بردن آن،تاوقتی ملاک تمایز بهتری یافت نشده،به هرج و مرج فکری و سوفسطایی‌گری مینجامد.

این خطا #فلسفه_علم رابه باتلاق مهلکی برده که حد و مرز ها را برای ایرادسخنان مهمل و یاوه برداشته و راه رابرای گسترش انواع خرافات و #شارلاتینیسم باز نموده.

تاریخچه #پست_مدرنیسم یا #نسبی_گرایی اجتماعی را به اندیشه های #مارکس و #نیچه و #فروید مربوط میدانند‌
ظهور این نحله فکری را میتوان در تقابل با #پوزیتیویسم_اجتماعی معنا کرد که سعی در یافتن الگوهای مشابه علوم طبیعی در علوم اجتماعی بود ، اما پس از #کوهن حالت افراطی بخود گرفت و
تاجاییکه پیروان او ادعا کردندهیچ حقیقت جهان شمول و اثبات پذیری در جهان وجود ندارد ، اما خود برای *اثبات یا توجیه ادعایشان به ارجاع به تجارب وشواهد تاریخی البته همراه بامغالطات گوناگون نظیر #مغلق_گویی،سوء استفاده از #معنای_تحت_اللفظی اصطلاحات علمی ، خلط مفاهیم دنیای #کوانتوم با مسائل روز مره و انتخاب گزینشی حالات خاصی از #تاریخ_علم بهره گرفته ‌اند.( #مغالطه #تخصیص )
باید توجه داشته باشیم حتی اگر فرض کنیم درعلوم اجتماعی نسبیت-به آن معناکه نسبی گرایان به آن قائلند- وجود داشته باشد هیچگاه از ارائه استدلال برای نظرات وادعاهای خود بی نیاز نیستیم و در مسائلی که قانون قطعی وفراگیری وجودنداردنیز ،یک استدلال میتواند ازاستدلال دیگر قویتر و لاجرم ادعای مربوط بآن در مقابل ادعاهای دیگر، بهتر باشد.
مثال:
احمد میگوید : الگوی موفق علوم طبیعی میتواند در علوم انسانی نیز استفاده شود،این امر تجربه شده و مثلا کشورهایی که در مدیریت (که رشته ای مربوط به علوم انسانی ست)اقتصاد ویاحتی درمواجهه با جرم وجنایت از الگوی مشابه علوم طبیعی استفاده کرده اند موفقیتهای بی نظیری در کنترل جرم و بزهکاری داشته اند.

احسان:جامعه مافرق دارد.

بیان چنین جملاتی، مغالطه #بستن_راه_استدلال نیزهست.

یک خطای نسبی گرایان، خلط مسئله‌ی #آزادی_بیان واحترام به عقایدمختلف و نقد پذیری مسائل عقلی
با
صحت نظرات‌
است.
صحیح تر دانستن یک نظر ، بخودی خود راه را برای بستن فضای نقد بازنمیکند ، بقول نیچه «حقیقت نیاز به نقد دارد نه پرستش»
اما این به معنای ارزشمندبودن و قابلیت جدی گرفتنِ هر نظر مهمل و مسخره و خطرناک نیست.
.
لینک مطالب مربوط به نقد نسبی گرایی افراطی و پست مدرنیسم به این پست اضافه خواهد.
در کانال اصلی با هشتگ #چرندیات_پست_مدرن ، #پوزیتیویسم_اجتماعی قابل پیگیری ست.

#فرهاد_طحانی ✍

#نسبی_گرایی

@moghaletat2 | آرشیومغالطات
@mghlte | کانال اصلی

حد نگهداریم تا مضحکه نشویم:
https://t.me/mghlte/2387