مغالطه شماره ۱۳۶

💠تحلیل منفعت💠

#مغالطه #تحلیل_منفعت آنست که گمان کنیم اگر متوجه شدیم در واقعه ای ، چه کسی نفع میبرد ، علت و باعث و بانی آن واقعه را پیدا کرده ایم.

این مغالطه بیشتر در هنگام تحلیل وقایعی که منفی شمرده می شوند اتفاق می افتد.
مثال:
من مطمئنم ماشین آقای علیجانی را همسایه ی پایینیش آسیب زده
-او آدم بسیار متشخصی ست.چراباید چنین کاری کند؟!
+چون رابطه ی آنها با هم شکرآب است و او خواسته ازین طریق انتقام بگیرد و دل خودش را خنک کند. (او ازین اتفاق #منفعت_ روانی برده)

باید بدانیم که تحلیل منفعت یک اتفاق ، به هیچ عنوان ملاک خوبی (ملاک قطعی) برای پیدا کردن علت ومسبب آن اتفاق نیست .در هر لحظه دهها و صدها و هزاران اتفاق در جهان پیرامون ما حادث میشود که بسیاری از آنها به نفع ما و بسیاری از آنها به نوعی به ضرر ماست ، درحالیکه روح مان هم از بسیاری از آن ها بی خبرست.

چه بسا اتفاقاتی به وقوع میپیوندد که منافعی برای ما بدنبال دارد اما ، قبل از اتفاق ، اگر می دانستیم و می توانستیم سعی می‌کردیم از آنها جلوگیری کنیم.

اگر قرار بود به خاطر نفع بردن یک شخص از یک اتفاق بد او را مجرم و مقصر آن اتفاق قلمداد کنیم ، کسی پیدا نمی شد که به عنوان مجرم و عامل دهها و صدها اتفاق بد قلمداد نشود.

✅تحلیل منفعت می تواند سرنخ هایی برای تحلیل اصل ماجرا و پیدا کردن علت آن به ما بدهد ، اما فقط به صورت فرضیه قابل طرح است ، آن هم به شرطی که شواهدی که خلاف آن فرضیه را ثابت نکند وجود نداشته باشد ، در غیراینصورت کلا باید کنار گذاشته شود.
مثلاً وقتی یک نفر به قتل میرسد کارآگاهان از خود می پرسند چه کسانی از مرگ این شخص به نفع می برند؟
و مجموعه ای از اشخاص را به عنوان مظنون لیست می کنند که می تواند شامل دشمنان مقتول ، شرکای تجاری و یا حتی وُراث او باشد.
و سپس به شواهدی که نشان می دهد چه کسانی نمی توانند جز این لیست باشند توجه کرده و یکی یکی مظنونین را از لیست خط میزنند.
اما حتی اگر یک نفر باقی بماند که هیچ دلیلی برای خط زدنش از لیست مظنونین پیدا نشود باز هم صرف نفع بردن از کشته شدن مقتول ، برای محکوم‌کردن شخص ، کافی نیست.

#مثال_زنده ی جالب این مغالطه ، در قضیه‌ی کرونا اتفاق افتاد‌:
وقتی کرونا در #چین پیدا شد ، ابتدا عده‌ای گفتند:« چون چین ، در این سالها پیشرفت فوق العاده سریعی در اقتصاد داشته ، رقبای غربی این ویروس را به جان اقتصاد چین انداختند تا پیشرفت‌‌ش را کند کنند.
پس از چند هفته که ویروس در جهان و‌خصوصن کشورهای غربی منتشر شد ، نوبت طرفهای مقابل رسید که بگویند: « چین تعمدا این ویروس را به جان اقتصاد جهان انداخت و به همین علت آمادگی داشت و توانست ظرف چند هفته ویروس را محدود کند.

این گونه نظریه پردازیها مبتنی بر یک پیشفرض غلط‌ست که میگوید :« هیچ چیز در جهان تصادفی نیست.»
به همین خاطر ، علیرغم آنکه در قضیه ی #کرونا هیچ مدرک معتبری مبتنی بر دست‌ساز بودن ویروس منتشرنشد و نه غربی ‌ها و نه چینی ‌ها طرف مقابل را -حتی به صورت نیمه رسمی- به انتشار عمدی ویروس متهم نکردند ، دو گروه اجتماعیِ یاد شده به دنبال معرفی یک کشور - به عنوان مجرم ساخت و انتشار تعمدی ویروس - بودند.

#فرهاد_طحانی‌✍

#سوگیریهای_شناختی

@moghaletat2 | آرشیو مغالطات
@mghlte | عصر روشنگری

▪️سوگیری فرض عامل هوشمند
▪️سخنانی در باب منفعت
▪️مغالطه دلیل نامربوط