#مغالطه شماره (۱)

💠اشتراک لفظ💠

زمینه ارتکاب بسیاری از مغالطات زبانی این حقیقت‌ست که در تمام زبان ها ، بسیاری از واژه ها بیش از یک معنا دارند و می‌توان کلمات را به معانی گوناگونی به کار برد.

این قابلیت زبان فوایدی دارد ، از جمله این که گویندگان هر زبان ، نیاز کمتری به واژه سازی دارند .
همچنین این موضوع در شعر میتواند سحر انگیزی کلام را افزایش دهد.

توانایی استفاده‌ی حداکثری ازین قابلیت زبان را می‌توان نشانه‌ی هوش شخص دانست و برای این توانایی ، فایده‌ی تکاملی متصور شد .

اما هنگامی که در یک متن ، به تعدد معانی یک لفظ توجه نشود و در یک جمله ، آن لغت به معنایی و در جمله دیگر ، به معنای دیگر به کار برده شود و شواهد و قرائنی وجود نداشته باشد که ما را از اختلاف معنای یک لفظ آگاه کند ، مرتکب مغالطه اشتراک لفظ شده ایم .

مثلاً وقتی از دوست خود می‌پرسیم ساعت چندست ؟ و اومی گوید:" من ساعت ندارم" ، شواهد و قرائن دلالت می‌کند لفظ ساعت در جمله ی اول به معنای زمان باشد و در جمله دوم به معنای وسیله ای که زمان را نشان می دهد ، در واقع پرسیده ایم " ساعت شما چه زمانی را نشان می‌دهد؟"
حال اگر این سوال را در مغازه ی ساعت فروشی بپرسیم ، شواهد و قرائن باعث می شود ، معنای لفظ ساعت و معنای لفظ 'چند' تغییر کند و در آنجا معنای جمله ما این خواهد بود:" قیمت آن وسیله زمان سنج چه مقدار است؟"

بنابراین تعریف دقیق مغالطه اشتراک لفظ چنین خواهد بود:

'استعمال یک لفظ در یک متن ، با معانی گوناگون بدون توجه به تعدد معانی آن بطوری که این امر موجب یک استنتاج خطا شود'

مثال :
حمید دوست ۲۰ ساله من است.( ۲۰ ساله ، برای مدت ۲۰ سال ، دارای سن ۲۰ سال)

مثال برای اشتراک فعل:

➖این کتاب قیمت ندارد (قیمت نداشتن: بسیار با ارزش بودن یا بسیار بی ارزش بودن )
➖ اگر دادگاه هم بگذارد من پا روی حق نخواهم گذاشت.
( گذاشتن : اجازه دادن یا قرار دادن)

مثال برای اشتراک حرف:
➖ دهمین و آخرین فصل کتاب درباره عبادت است. ( واو عطف ، با ، یعنی)
➖ با وجود امثال شما وضع دانشگاه اصلاح نمی شود ( با به معنای علی رغم یا در صورت )


با توجه به مثال هایی که اخیر می‌توان مغالطه اشتراک لفظ را اینطور تعریف کرد:

استفاده از یک لفظ مشترک در جمله به طوری که شنونده یا خواننده معنایی مغایر با معنای مورد نظر گوینده یا شنونده را از آن درک کند و یا اینکه اساسا گوینده یا شنونده در مورد تعدد معانی تعمد داشته و بخواهد در شرایط مختلف مدعی یکی از آن معانی شود.

این مغالطه در معرفت شناسی قدیم ، مهم شمرده می‌شد ، اما امروزه در جامعه چندان مورد سو استفاده‌ در مسائل جدی قرار نمیگیرد و مثال زنده ای از آن دیده نمی‌شود ، مگر در ادبیات و طنز

مغالطات
#دکترخندان

تلخیص و تصرف
توسط ادمین

خلاصه‌ی مغالطات مربوط به ابهام و ایهام :
https://t.me/moghaletat2/229
مغالطات شرح داده شده:
واژه های مبهم
ابهام ساختاری
اشتراک لفظ
اهمال سور
سورهای کلی نما
توریه
مغلق گویی
گروه‌بندی دوپهلویی ( کتاب تفکر نقاد )
توسل به معنای تحت الفظی
تعریف مبهم و توسل به ابهام ( #فرهاد_طحانی )



#ابهام
#ایهام

@mghlte | عصر روشنگری
@moghaletat2 | آرشیو مغالطات