لوپوس اریتماتوز سیستمیک (Systemic Lupus Erythematosus — SLE)

SLE یک بیماری خودایمنی سیستمیک است که در آن سیستم ایمنی علیه آنتی‌ژن‌های خودی، به‌خصوص آنتی‌ژن‌های هسته‌ای، آنتی‌بادی تولید می‌کند و تشکیل Immune Complex باعث آسیب به بافت‌های مختلف بدن می‌شود.

🧬 پاتوفیزیولوژی

در SLE، تحمل سیستم ایمنی نسبت به آنتی‌ژن‌های خودی از بین می‌رود.

1️⃣ از بین رفتن Self-tolerance

📍 بقای لنفوسیت‌های خودواکنشگر
📍 فعال شدن B cell و T cell
📍 تولید Autoantibody

مهم‌ترین آنتی‌بادی‌ها:

🧪 ANA
🧪 Anti-dsDNA
🧪 Anti-Smith (Anti-Sm)

2️⃣ تشکیل Immune Complex

Autoantibodyها به آنتی‌ژن‌های خودی متصل می‌شوند.

⬇️

تشکیل:

Antigen–Antibody Immune Complex

⬇️

رسوب در بافت‌ها

⬇️

فعال شدن Complement

⬇️

التهاب و آسیب بافتی

📌 بنابراین SLE عمدتاً یک:

Type III Hypersensitivity

است؛ هرچند برخی تظاهرات آن می‌توانند مکانیسم‌های نوع II نیز داشته باشند.

⚙️ مکانیسم آسیب

🔴 1. فعال شدن Complement

Immune complexها باعث فعال شدن Complement می‌شوند.

→ تولید C3a و C5a
→ جذب Neutrophil و سایر سلول‌های التهابی
→ التهاب
→ آسیب بافتی

📌 در بیماری فعال SLE معمولاً:

C3 و C4 کاهش می‌یابند.

🔴 2. آسیب کلیه

یکی از مهم‌ترین عوارض SLE:

🫘 Lupus Nephritis

رسوب Immune Complex در گلومرول‌ها

→ فعال شدن Complement
→ التهاب گلومرولی
→ آسیب کلیه

تظاهرات:

• Proteinuria
• Hematuria
• Edema
• افزایش کراتینین

📌 Anti-dsDNA با درگیری کلیوی SLE ارتباط مهمی دارد.

🚨 تظاهرات بالینی

SLE می‌تواند تقریباً هر ارگانی را درگیر کند.

🦋 پوست

• Malar rash
• Photosensitivity
• Discoid rash

📌 Malar rash معمولاً روی گونه‌ها و پل بینی دیده می‌شود.

🦴 مفاصل

• Arthralgia
• Arthritis
• درد و التهاب مفاصل

🫘 کلیه

• Proteinuria
• Hematuria
• Lupus nephritis

🧠 سیستم عصبی

• Seizure
• Psychosis
• اختلالات عصبی مختلف

🩸 سیستم خونی

ممکن است ایجاد شود:

• Hemolytic anemia
• Leukopenia
• Thrombocytopenia

🧪 آزمایش‌های مهم

⭐ ANA

حساسیت بالایی برای SLE دارد، اما اختصاصی نیست.

⭐ Anti-dsDNA

اختصاصیت بالاتری دارد و با فعالیت بیماری، به‌خصوص درگیری کلیه، ارتباط دارد.

⭐ Anti-Smith

اختصاصیت بسیار بالایی برای SLE دارد.

⭐ Complement

در بیماری فعال:

⬇️ C3
⬇️ C4

⸻

💊 درمان

درمان بر اساس شدت و ارگان‌های درگیر تعیین می‌شود.

داروهای مورد استفاده شامل:

• Hydroxychloroquine
• Corticosteroids
• Immunosuppressive drugs
• داروهای بیولوژیک در برخی بیماران

📌 Hydroxychloroquine یکی از داروهای پایه در مدیریت بسیاری از بیماران مبتلا به SLE است.