همچنان بنا بر روایتی دیگر این بنا را شیده یکی از پسران افراسیاب ساخته است. امّا اهالی منطقه بهصورت عموم آن را نه مطبخ شاهداد و نه مطبخ شیده میگویند، آنها مطبخ شداد میخوانند. بههر حال جریان جنگهای داخلی، گذشت زمان، عدم حفظ و مراقبت صحیح و بعضاً کندنکاریهای غیرفانونی این بنای نفیس تاریخی به احتمال پیش از دورهی اسلامی را به ویرانی تبدیل کرده است.
این مطبخ در سه کیلومتری مرکز زندهجان، به سمت شمال خیابان زندهجان – غوریان، در میان آیشهای فوشنج موقعیت دارد. با هریرود نزدیک است. از آن دیوارهای شکستهی خشت خام به یادگار مانده است. دیوارها بین ۶ تا ۴ متر از زمین ارتفاع دارند. برای حراست از این بنای تاریخی لازم است به روی آن چتر حفاظتی ساخته شود تا دیوارهای کهن را از یورش باد و باران نگهداری کند. در جنوب مطبخ شداد آثار خندقی به نظر میرسد که بهنام خندق شداد و یا سادات مشهور است. این آبگیر خاکی در چند کیلومتری جنوب مطبع شداد در قلب محوطههای محلهی لنگر موقعیت دارد. پایین آب چند جوی به آن میریزد. وجود این سد نماهای خاکی که یادگار روزگاران قدیم است، ما را به خم و پیچ شبکهی آبیاری فوشنج کهن آشنا میسازد. نام شداد را شاید بعداً به سبب انگیزهی اسلامی به سادات تبدیل شده باشد.
منابع پژوهش:
۱- پویان، رسول، حاکم نشینان هرات، هرات: توانا، ۱۳۹۴ خورشیدی، ص ۱۴۷.
۲- خلیلی، خلیلالله، آثار هرات، هرات: مطبعه فخریه، ۱۳۰۹ خورشیدی، ج ۱، ص ۹۴.
۳- کامگار، حمیدالله، تاریخنامۀ فوشنج، هرات: نشر کامگار، ۱۴۰۰ خورشیدی، چاپ دوم، ص ۲۰۶ - ۲۰۸.
نویسنده: حمید کامگار
@ml_rustami
Post #457
1.31K
- ❤ 16
- 👍 2