🌿 کیست فولیکولی تخمدان و علائم آن

کیست های فولیکولی تخمدان -که کیست های عملکردی تخمدان هم نامیده می شوند- در زنان در سنین باروری به طور شایع دیده می شود. بیشتر این کیست ها بدون درد هستند و غالبا به صورت اتفاقی با سونوگرافی تشخیص داده می شوند. روند تشکیل کیست های فولیکولی در واقع بخشی از یک دوره قاعدگی طبیعی است. در طی یک چرخه قاعدگی در هر تخمدان یک فولیکول رشد میکند که در زمان تخمک گذاری در میانه چرخه، این تخمک بالغ و رسیده آزاد می شود و باروری را ممکن می کند. هر گاه به دلیل بی نظمی های هورمونی، این فولیکول آزاد نشود، بزرگتر می شود و کیست های فولیکولی بروز می کند.
عواملی نظیر استرس، سابقه سیکل های قاعدگی نامنظم، افزایش وزن به خصوص تجمع چربی در ناحیه پایین تنه و به کارگیری داروهای تحریک تخمک گذاری از شایع ترین علل بروز این گونه کیست های تخمدانی است. به علاوه در طی اولین سال های شروع دوره های قاعدگی و نیز در حول و حوش یائسگی به علت عدم تعادل در سطح هورمون ها، بروز این نوع کیست های عملکردی تخمدانی شایع تر است.
کیست های فولیکولی معمولاً فاقد علامت هستند، اما گاهی ممکن است بیمار با شکایت در تأخیر پریودها یا خونریزی غیر طبیعی واژینال مراجعه کند. کیست های بزرگتر درد مبهم لگنی، احساس فشار، سنگینی و ناراحتی در ناحیه زیر شکم را با خود به همراه دارند و در موارد نادر، کیست های فولیکولی آن قدر بزرگ هستند که بر مثانه و روده ها اثر فشاری وارد می کنند، اما اگر این کیست ها سبب پیچ خوردگی تخمدان و لوله ها شوند و یا دچار پارگی و به دنبال آن خونریزی در حفره شکمی شوند، درد ناگهانی و شدید، تهوع و استفراغ، تب، افت فشار خون، تعریق و بی قراری بیان کننده یک وضعیت اورژانس پزشکی خواهد بود. کیست های فولیکولی تخمدانی با سونوگرافی به آسانی تشخیص داده می شوند و در اغلب مواقع بدون درمان و خود به خود بر طرف می شوند. زنان در بیشتر مواقع از بروز چنین کیست هایی بی خبر هستند، اما اگر این کیست ها تشخیص داده شوند و علائم هشدار را که در بالا اشاره شد، با خود به همراه نداشته باشند، تحت نظر گرفتن و درمان با یک یا چند دوره قرص های ضد بارداری توصیه می شود، ولی در موارد اورژانس، جراحی کیست ها اجتناب ناپذیر خواهد بود.

دبیر انجمن: الناز گلباز
دانشجوی کارشناسی پیوسته مامایی

انجمن علمی دانشجویی مامایی دانشکده پرستاری و مامایی شهید بهشتی رشت - خرداد ۱۴۰۵ 🌱

🆔 @MidSaa_Guilan