مغالطه شماره ۴۹

💠البته اما💠

وقوع این مغالطه در جایی است که کسی هنگام سخن گفتن خطایی را مرتکب شود و گمان کند اشاره و توجه به آن خطا برای مبرا کردن او از آن خطا کافیست.
به عبارت دیگر شخص برای اینکه نسبت به ارتکاب آن خطا و مورد اعتراض قرار نگیرد به خطا بودن آن سخن اشاره کرده و گمان یا وانمود می کند که چون او این خطا را جاهلانه و غافلانه انجام نمی‌دهد نباید مورد اعتراض قرار گیرد.

مثال:
البته من توجه دارد که وقت من تمام شده و ۱۰ دقیقه گذشته اما خوبست به این نکته هم توجه داشته باشید که...

نامیدن این مغالطه به #البته_اما بهمین دلیل است که ابتدا در عبارت البته یا عباراتی مشابه به آن ، اشاره‌ای به خطای مورد نظر صورت می گیرد و هدف گوینده از آن این است که نشان دهد به آن خطا توجه دارد ، سپس در عبارت 'اما' گوینده مرتکب آن خطا می شود و گمان می‌کند که توجه به یک خطا ، توجیه آن خطا نیز هست.

مثال:
هر چند علم ودانش همواره درست ترین سخنان را گفته اند و دستاوردهای عظیمی داشته اند ، اما علم بهترین راه حل را مشگلات بشر ندارد .

خطاهای مورد نظر در این مغالطه معمولا خطاهای اخلاقی در گفتار است ، که می‌توان آنها را گناهان زبانی نامید.

مثال :
شاید بگویید غیبت می شود ، نمی‌خواهم غیبت اورا بکنم اما او خیلی آدم تنبلی ست. ( اگر بخواهی غیبت کنی اوچطور آدمی است ؟)

حالت کلی این مغالطه منحصر به موارد فوق نمی‌شود و همه مواردی را که در آن از ترکیب #البته_اما برای توجیه خطایی استفاده می شود در بر می گیرد.
حال چه آن خطا مربوط به گفتار باشد یا رفتار و یا مربوط به خود گوینده یا مربوط به دیگران.
ملاک آن همان است که ذکر شد :
یعنی شخص گمان می کند صرفاً اشاره و توجه به یک خطا ،توجیه گر آن خواهد بود.

مثال:
جناب سروان من هم قبول دارم که چراغ قرمز را رد کردم ، اما شما مرا جریمه نکنید.

بهترین راه جلوگیری از این مغالطه این است که به جای عبارت 'اما' قبل از بیان گوینده و یا در پاسخ او ، یادآور شویم که "اگر خطابودن مورد قبول است باید با آن به عنوان یک خطا برخورد کرد.

مثال:
البته استاد توجه دارم که این نوشته را نا منظم و بدخط نوشته‌ام ، اما امیدوارم نمره ای از من کم نشود
-این نوشته نامنظم و بدخط است و نمذبه کامل را نمی‌گیرد.
آنچه ذکر شد مربوط به وقتیست که شخص ، قبل از نقد و اشکال دیگران، موضع دفاعی بگیرد و سعی کند با عبارت #البته_اما پیشاپیش نقدهای احتمالی را دفع کند .
اما گاهی پس از ایراد انتقادها نیز ، شاهد ارتکاب این مغالطه می باشیم .
به این صورت که شخص ابتدا تظاهر می کند که انتقاد را پذیرفته است ، اما همچنان بر موضع خطای خود باقی می‌ماند.
مثال :
بله ، البته حرف شما کاملا متین است و من اشکالاتتان را قبول دارم ، اما شما هم توجه داشته باشید که ما حق داریم این موضع را بگیریم.

https://t.me/mghlte

توضیح شنیداری