مغالطه شماره ۴۵

💠استثنای قابل چشم پوشی💠

می‌دانیم که استثناها همواره قاعده های را نقض می‌کنند.
اما علیرغم این مسئله بسیاری از مردم وقتی ادعای می کنند و بعد به یک مثال نقض برمی‌خورند ، ادعا خواهند کرد که این استثنا قابل چشم پوشی و نقشی در ادعای اولیه ندارد.
یعنی حرف ما به قدری عمومیت و کلیت دارد که پیدا شدن یک مثال نادر
آن را نقص نمی کند.
مثال:
پیشرفت های پزشکی همواره مبتنی ست بر تحقیقات بسیار سخت و پر مشقت و هرگز ناشی از وقایع اتفاقی و تصادفی نیست. البته می‌دانم که کشف پنی سیلین کاملا اتفاقی بوده اما این یک استثنا و قابل چشم پوشی است.

نکته مهم این است که حتی یک استثنا قاعده کلی را نقض می‌کند.

به اصطلاح منطق دانان هر قاعده یک موجبه کلیه است مثل
هر الف ب است .
حال اگر یک مورد یافت شود که
الف بود اما ب نبود
قاعده کلی فوق نقض می‌شود.

در قرون وسطا به قوانین کلی و جهانشمول زیادی اعتقاد داشتند.
مثلا می‌گفتند: هر روز خورشید یک بار طلوع می کند و یک بار هم غروب و یا می گفتند:
همه قوها سفید هستند و هیچ قویی سیاه نیست.

اما کشف مناطقی از قطب شمال که ماه‌ها در تاریکی شب فرو می رود ، باعث ابطال اعتقاد اول شد و یافتن قو های سیاه رنگ در استرالیا اعتقاد دوم را رد کرد .
بسیاری از مردم می پسندند که در جهانی آکنده از اعتقادهای یقینی زندگی کنند که از هر طرف بتوانند با قوانین کلی و جهانشمول به تفسیر جهان بپردازند.
اما به تدریج سر و کله استثناها وموارد نقض پیدا می‌شود و موجب شک و عدم اطمینان می گردد.
چاره آن ها استفاده از این مغالطه است تا از شر استثناها خلاص شوند و ادعا کنند که مانند سابق می‌توان به آن حرف کلی و اعتقاد عام خود پایبند بود.

مثال:
فلاسفه همیشه سرشان به کار خودشان گرم بوده و در عالم خیالات و توهمات و امور انتزاعی خود به سر می برده اند و هیچ توجهی به مسائل اجتماعی نداشتند.
-پس در مورد فلاسفه ای مانند سقراط افلاطون ، هیوم ، راسل و غیره چه می‌گویید؟
×اینها استثنایی هستند که می‌توان از آنها صرف نظر کرد.

استثنای قابل چشم پوشی مغالطه ایست که افرادی که با شدت و قوت از عقیده خود طرفداری می‌کنند به آن علاقه دارند ، آنها تمام ابعاد جهان را به طبقات خاصی تقسیم می کنند و احکام کلی و جهانشمول صادر می‌کنند و میل ندارند محتوا و مفاد ادعای خود را با طرح استثنایی لکه‌دار ببینند .
به نظر آنها تمام نوازندگان حرفه ای معتاد هستند و تمام جوانان سر به هوا می باشند و همه سردبیران مجلات و روزنامه‌ها افرادی بیسواد و شهرت طلبند و به هیچ قانون حرفه ای جز دروغگویی برای جلب مخاطب ملتزم نیستند.

این ادعا که با مورد نقضی برای اعتقادات کلی و تقسیم بندی های آن به خود برخورد نمایند ،
اگر بتوانند از در تکذیب و انکار در میایند و گر نه از این مغالطه استفاده می‌کنند و می‌گویند این مورد استثنایی است که ادعای ما را نقض نمی‌کند .

ویژگی اصلی این مغالطه این است که هر قاعده‌ای نسبت به هر سخن مخالف به صورت قطعی و غیر قابل نقض در خواهد آمد و تمام سخنانی که یک عقیده را به راحتی نقض می‌کنند، می‌توان با استفاده از این مغالطه به دور ریخت .

مثال:
ممکن است مقداری پول به پسر من قرض بدهید.می دانید که ما همواره در بازپرداخت وام خود خوش حساب بوده‌ایم.
- اما پسر شما هنوز قرض قبلی خود را پس نداده است.
× این یک استثنا است و در خوش حسابی ما نقش ندارد.

https://t.me/mghlte

توضیح شنیداری


مطالب مربوط

مغالطه تخصیص