مغالطه شماره ۳۹

💠 نکته انحرافی💠

نام مشهور این مغالطه در انگلیسی ماهی دودی است.
این نام از یک شیوه خاص در تربیت سگ های شکاری اخذ شده است. در این شیوه برای آزمایش دقت حس بویایی سگ ها بر روی ردپای شکار مقداری ماهی دودی می‌کشند و سپس مسیر حرکت ماهی دودی را از مسیر شکار منحرف می‌کنند ، یک سگ شکاری قوی باید بتواند میان بوی ماهی دودی و بوی اصلی شکار تفکیک قائل شود و در تعقیب شکار تحت تاثیر بوی ماهی ها قرار نگیرد .
مغالطه #نکته_انحرافی نیز در حکم ماهی دودی است اذهان ساده و آزموده را از بحث اصلی منحرف می‌سازد.

این مغالطه شباهت زیادی به مغالطه #دلیل_نامربوط دارد.
مغالطه نکته انحرافی وقتی صورت می گیرد که شخصی توجه مخاطب خود را از موضوع اصلی بحث به یک نکته کاملا متفاوت و فرعی منحرف می‌کند و سپس از این مقدمات فرعی و نامربوط نتیجه ای می گیرد و یا چنین وانمود می کند که نتیجه ای اخذ شده است .

مثال :
این ایام ، روزنامه‌ها و مجلات مطالب زیادی در مورد نیاز به ضدعفونی کردن سبزیجات و میوه ها و از بین بردن میکروب های احتمالی چاپ می کنند.
به هرحال سبزیجات و میوه ها غذای اساسی برای سلامت انسان هستند.
هویج منبع سرشار از ویتامین آ ، کلم پر از آهن ، و پرتقال و نارنگی سرشار از ویتامین c هستند .

در اینجا موضوع اصلی بحث این بود که برای از بین بردن میکروب های احتمالی نیاز به ضدعفونی کردن سبزیجات و میوه‌ها وجود دارد یا نه؟

اما شخص بحث کننده موضوع بحث را به انواع ویتامین ها و مواد معدنی که در سبزی‌ها وجود دارد کشانده است.

مغالطه نکته انحرافی بیشتر یک سفسطه ی شفاهی است یعنی در مقام محاوره و گفتگو ، ارتکاب این مغالطه بیشتر مشاهده می‌شود .
زیرا در محاوره توجه مخاطب به موضوع اصلی بخش کمتر است و گوینده با سهولت بیشتری می‌تواند آگاهانه یا ناآگاهانه موضوع بحث را به یک مسئله ی ربط منحرف سازد.
از سوی دیگر جریان و استمرار گفتگو و گذشت زمان باعث می‌شود که امکان بازگشت و توجه دوباره به موضوع اصلی بحث نداشته باشند

مثال :
برخی مردم این کارخانه را متهم می کنند که تاثیر منفی در آلودگی هوای منطقه دارد.
حتی عده‌ای معتقدند که سبب باران های اسیدی می شود .
اما این کارخانه یک جریان حیاتی در منطقه است . صدها کارگر به طور مستقیم از این کارخانه حقوق می‌گیرند و تعداد بیشتری نیز به طور غیر مستقیم از آن بهره می‌برند .
این کارخانه سالانه مقادیر هنگفتی مالیات می پردازد که باعث می‌شود شهرداری بتواند با استفاده از آن مبلغ ، فعالیت‌های عمرانی گسترده ای را انجام دهد .
متاسفانه مردم به این حقایق توجه نمی کند.

این سخنان رئیس کارخانه است که به راحتی انتقاد مردم نسبت به تأثیر کارخانه در آلودگی هوا و بارش باران های اسیدی را که موضوع اصلی بحث بود منحرف می کند و بحث را به سهم کارخانه در مسائل اقتصادی منطقه می‌کشاند.
ارتکاب این مغالطه در مقام نوشتن به این سهولت انجام پذیر نیست.

به دلیل اینکه مغالطه نکته انحرافی شباهت زیادی به مغالطه دلیل نامربوط دارد ممکن است عده ای در تشخیص آنها دچار اشتباه شوند.
لذا لازم است درباره اختلاف آنها توضیح دهیم

مغالطه دلیل نا مربوطه لحاظ #صوری و شکل ظاهری مانند یک استدلال تام است.
یعنی می توان در آن مقدمات و نتیجه این استدلال را تشخیص داد و از هم جدا کرد . چه بسا شخص موارد کننده از ادوات استنتاج کنند مانند : بنابراین ، پس ، زیرا و غیره نیز استفاده کنند.
اما مغالطه ی نکته انحرافی هیچ شباهتی به یک استدلال ندارد و نمی‌توان مقدمات و نتیجه خاصی را در آن تشخیص داد ساختار مغالطه ماهی دودی در واقع این است که گوینده می گوید :من در منحرف کردن بحث به یک موضوع فرعی و نامربوط موفق شدند بنابراین در این بحث حق با من است.

https://t.me/mghlte

به مثال دیگری توجه کنید:

چرا شما ترجیح می دهید فقط کتاب هایی را چاپ کنید که سود بیشتری برایتان دارد؟

البته سلیقه ها همیشه عوض می شود. چند سال قبل را ترجیح می دادیم که کتاب‌های خود را با جلد روشن جاپ کنیم تا جذابیت بیشتری داشته باشد.
اما به زودی فهمیدیم این جلدها زود کثیف می شود لذا ازجلدهای تیره استفاده کردیم و متوجه شدیم که مشتریان هم جلدهای تیره را بیشتر میپسندند.
توضیح شنیداری این مغالطه
.
.