💠در باب منفعت💠

#پیشفرض_نادرست

۱- اولا منفعت و منفعت طلبی به خودی خود ، مذموم و باعث شر نیست‌ ، منفعت طلبی ضامن و لازمه ی بقا و پیشرفت بشر است و در طبیعت بشر نهادینه شده ، تمامی مکاتب مذهبی و معنوی برای تبلیغ و دعوت به مکتب خود به نحوی حس منفعت طلبی انسان ها را تحریک میکنند و از منافع و فواید آن می‌گویند.
بسیار مشاهده شده که مدعیان عدم منفعت طلبی یا بیمار و مهرطلب بوده اند یا شیاد و دروغگو
این سوال ،بجا مینماید که
کسی که خود دوست‌دار نیست ، و نمیخواهد منافعی برای خودش جلب کند ، چگونه میخواهد به دیگران نفع برساند؟!

۲- منفعت و منفعت طلبی را نباید تنها در سود مادی دید. اگر کسی ادعا کرد یا ما خود مشاهده کردیم که در تبلیغ و ترویج یا رد و تخریب یک عقیده منفعت مادی ندارد ، دلیل نمیشود که گمان کنیم هیچ انگیزه ی منفعت طلبانه ی دیگری ندارد . شاید به دنبال قدرت ، شهرت و جلب توجه یا منافع دیگری باشد.

۳- منفعت طلبی الزامن آگاهانه و با حساب و کتاب نیست ، بسیاری از کارهای ما از روی غریزه ست در حالیکه از بُعد منفعتی آن اطلاع نداریم. این دسته از اعمال ما شامل طیف وسیعی از رفتارهای غریزی تا رفتارهای برآمده از عقاید مذهبی میشود که #شانس_بقا یا کیفیت زندگی ما را به لحاظ بیولوژیک یا روانی افزایش میدهد.

۴-پیشفرض غلط دیگر این ست که « منفعت همواره جریانی یک سویه دارد. »
این پیشفرض در بین کسانی که از روند خَلق #ثروت و #ارزش_افزوده در جوامع رو به پیشرفت اطلاع ندارند رایج است.
گمان این افراد بر آنست که همواره وقتی یک نفر یا جمع منفعت و ثروت بالایی بدست میاورد ، یک جمع را به خاک سیاه نشانده اند
یا حداقل در ارتباطی کاملا نامتوازن ثروت اندوزی کرده اند.
در حالیکه موارد نقض چنین ادعایی بسیار زیاد است. دو کشور یا شرکت تجاری یا شخص میتوانند با هم شراکت کنند و هر دو بنحوی به منفعت گسترده دست پیدا کنند.
گاهی ممکن است منفعت رسانی دو سویه از بین یک شخص خدمات دهنده و مشتری صورت پذیرد. یکی پول زیادی بدهد و دیگری خدمتی بزرگ بگیرد.
باز هم بنحوی توازن و عدالت وجود دارد و به کسی ظلم نشده است.
حالات دیگر هم وجود دارد.

۵-خطای دیگر عدم توجه به نسبی بودن مسئله ی #منفعت و #ضرر است.
بدین ترتیب افرادی که این موضوع را در نظر نمیگیرند به محض برخورد با اولین ضرر در یک خدمت ، نتیجه می‌گیرند که آن چیز نفعی برای خدمات گیرنده ندارد .
مثلا با شنیدن عوارض یک دارو میگویند : باید کنار گذاشته شود. در حالیکه ممکن است یک دارو یا هر خدمت دیگر هم هزینه ی زیادی داشته باشد ، هم عوارض قابل توجه اما باتوجه به شرایط بیمار باز هم نفع دارو بیش از هزینه و عوارض‌ش باشد.


بنابراین توضیحات ، در مواجهه با ادعاهای گوناگون چنانچه ، استدلال طرفداران ادعایی ، بر مسایل مربوط به منفعت استوار بود ، نباید به هیچ وجه آن قسمت سخنانشان را جدی گرفته و در قضاوت نهایی مان نقش تعیین کننده ای به آنها بدهیم.
استدلال هایی نظیر این:
- او بخاطر نفع خودش اینطور حرف میزند.
-من نفعی در دفاع از فلان شخص یا عقیده ندارم.
و...

در توضیح مغالطه #نیت_خوانی اشاره شد که آنچه به گفتار ، حالت مغالطی میدهد #خلط #انگیزه_وانگیخته است .به تعبیری اگر حدسمان راجع به نیت گوینده را دلیلی بر رد یا تایید ادعای او بدانیم دچار مغالطه شده ایم ، والا اگر چنانچه پای استدلال کافی به میان باشد دیگر ، گوشه نظر و اشاره به نیت گوینده ، مغالطه نیست.
در مورد منفعت طلبی نیز همان قاعده پا بر جاست.
یعنی اگر شخصی به اندازه کافی برای ادعایش دلیل آورد و سپس اشاره کرد که در تبلیغ این ادعا منفعتی جز تبلیغ حقیقت ندارد دیگر مغالطه صورت نگرفته.

#فرهاد_طحانی

ادامه :
https://t.me/mghlte/2421

سوگیری بردباخت انگاری:
https://t.me/soogiri/15

#مغالطه #تحلیل_منفعت:
https://t.me/mghlte/1154


#هابز
#فلسفه_اخلاق
#تفکرنقاد
#فایده_گرایی