یک متفکر نقادانه‌اندیش فردی است که هنر «خوب شنیدن» را تمرین می‌کند. چنین شخصی در پس خوب شنیدن، خوب می‌اندیشد و در انتها زبان به سخن می‌گشاید. یک متفکر انتقادی توانا به دنبال رسیدن به اجماع، ارزش قائل شدن برای اختلافات، یافتن زمینه‌های مشترک، زبان مشترک، و در نهایت مفاهیم مشترک است.

۱- در مباحثات باید نشان دهیم که به‌ راستی در پی درک تمامی مطالبی هستیم که از سمت طرف مقابل در بحث مطرح می‌شود.

۲- پرسش‌هایی را مطرح کنیم که نشان‌دهنده‌ی تمایل ما در برخورد با عقاید جدید و همچنین پذیرش نتایج نوین باشد و برای حصول اطمینان از فهم کامل عقاید طرف مقابل به طرح پرسش‌هایی جهت هرچه روشن‌تر شدن موضوع بپردازیم.

۳- هنگام مباحثه تماس چشمی خود را با طرف مقابل حفظ کنیم و در همین حال به گونه‌ای که حاکی از توجه و حمایت ما از ایشان باشد آرامش و سکوت خود را حفظ نمائیم و برای پاسخگویی، تا پایان یافتن صحبت‌های طرف مقابل صبورانه منتظر بمانیم و با دقت به صحبت‌های او گوش فرا دهیم.

۴- آنچه را که شنیده یا خوانده‌ایم برای خود بازگو کنیم و با خود این پرسش را مطرح کنیم که آیا درک و فهم ما با استدلال شنیده یا خوانده شده
مطابقت دارد.

۵- مشاهده دقیقی از فضای حاکم بر مباحثه داشته باشیم و از نکات مهم و کلیدی یادداشت برداریم تا به درستی بدانیم چه کسی چه چیزی را چگونه و درچه زمانی و خطاب به چه کسی گفته است.

۶- لحن بیان سؤالات انتقادی ما باید به گونه‌ای باشد که حس کنجکاوی ما را نشان دهد. هیچ رفتاری در بیان تفکر انتقادانه زیان‌بارتر از این نیست که ما
بطرف مقابل خود بگوییم: «در این قسمت از بحث، شما دچار اشتباه شده‌اید». باید دقت کنیم تا مرتکب مغلطه‌ی تخطئه‌ی گوینده نشویم و با سخنمان به شخصیت مخاطب حمله شخصی نکنیم.

۷- سؤالات بیشتری را مطرح کنیم، شاید این کار باعث شود فرد طرف بحث استدلال‌های قوی‌تری را بیش از پیش ارائه کند.

۸- از طرف مقابل اجازه بخواهیم تا به ما این فرصت را بدهد که با یکدیگر به بررسی هرگونه ضعف احتمالی در استدلالهای مطرح شده بپردازیم. با این
روش ما می‌توانیم طرف مقابل را به بررسی دوباره استدلال‌های مطرح شده ترغیب نماییم.

۹- احساسی از همدلی را به طرف مقابل بحث منتقل کنیم به طوری‌ که او ما را یاور و همکار خود در کوشش برای رسیدن به نتایج بهتر در ارتباط با یک موضوع خاص بداند.

۱۰- با طرح پرسش‌های غیرمغرضانه‌ و نیز استدلالی و خلاقانه به طرف دیگر مباحثه نشان دهیم که برای او احترام قائل هستیم.
———————————————
منبع:
“تفکرانتقادی: اهمیت، فواید و محدودیت‌های آن درمحیط‌های آموزشی”

#تفکرنقاد
#بحث
#گفتگو
#فن_جدل
#خطابه

https://t.me/mghlte