مغالطه شماره ۱۴۴

💠خلط تاثیر و علیت تام💠

در بررسی علل و اسباب و چگونگی به وقوع پیوستن یک اتفاق ( اتفاقی که مثبت تلقی میشود یا منفی ) نکات بسیاری وجود دارد ، همچنین امکان ارتکاب مغالطات فراوان وجود دارد.

خلط #تاثیروعلیت_تام یکی ازین مغالطات است.
در بوجود آمدن یک اتفاق -خصوصا پدیده های اجتماعی - معمولا عوامل زیادی نقش دارند، اما اگر فقط یکی از این عوامل را علت به وجود آمدن پدیده‌ ای بدانیم ، دچار این #مغالطه شده ایم.

این مغالطه ، از #مغالطات_رایج است.

ضرب المثل معروف "خواستن ، توانستن است" ، یکی از مثالهای این #مغالطه است.

(نقش اراده و خواست ، هدفمندی ، موضوعی اثبات پذیر و شاید کامل اثبات شده باشد ، اما آیا میتوان نقش عوامل جبری را انکار کرد ؟!

در نظر گرفتن هدف خاص ، برای موفق شدن در آن عرصه ، #شرط_لازمِ و بسیار موثر شروعِ راه موفقیت است و در مراحل بعدیِ موفقیت ، کمک فوق العاده ای به شخص میکند.
حتی ممکن است موفقیتهایی که ناممکن بنظر میرسند ، سهل الوصول شوند.
چرا که شخص هدفمند به جستجوی راه های رسیدن به هدف میفتد و چه بسا بتواند به راههای آسانتر و ممکن تر و جدیدتری برسد . او در این راه تلاش میکند و با رویای رسیدن به هدف مشقت ها برایش آسان میشود .

باید درنظر داشت که شکست ها و بسیاری از مشقتهای جبری ، رسیدن به هدف را اازامن ناممکن نمیسازند ، بلکه زمان آن را به تعویض میندازند .
این نکات همه صحیح و در راه موفقیت اثرگذارند ، اما باز هم نمیتوان نقش عوامل جبری را نادیده گرفت و شاید هیچگاه نتوان قانون جهان شمولی که بتواند بصورت دقیق و درصدی میزان تاثیر عوامل درونی و بیرونی را برای رسیدن به هدف مشخص کند ،معین کرد.)

مثال دیگر این #مغالطه ، دلیل طرفداران #تئوری_توطئه برای اثبات ادعایشان است که میگویند :" گروههایی در پشت پرده اداره جهان را بر عهده دارند" و مثالهای (اثبات شده یا نشده ) در تایید نقش اثرگذار لابی های مختلف میزنند.
این واقعیت وجود دارد که گروه های گوناگونی در کشورهای مختلف ، بر سیاست های کلان و جزئی کشور و جهان اثر میگذارند و این مختص ابرقدرتها هم نیست.
گروه هایی مثل لابی یهودیان در آمریکا ، سرمایه داران در کشورهای مختلف ، گروههای طرفدار محیط زیست ، نظامیان ، گروه های مذهبی وروحانیون و... به شکل های گوناگون در تغییر سیاست کشورها موثرند و این اثر گاهی بسیار مهم و تعیین کننده است.
اما این گمان که هیچ برگی بدون اذن این گروه ها بر زمین نمیفتد ، به دلایل کافی نیاز دارد که معمولا ارائه نمیشود و عوامل موثر دیگر -از جمله حوادث تصادفی که اراده آگاهانه ای در پشت آنها وجود ندارد- نادیده گرفته میشود.

در هر اتفاق باید از روی شواهد مدغن، تحقیق کرد که چه عواملی و چه اندازه موثر بوده اند.

همچنین اگر بگوییم : " انسانها تحقیق میکنند تا فرضیه هایشان را اثبات کنند " دچار این مغالطه شده ایم.
این مطلب صحیح است که ذهنیت افراد و پیش فرضهایشان در فرآیند تحقیق اثر گذارند ، حتی ممکن است انسان هایی تا آخر عمر پیش فرض های خود را حفظ کنند و در فرایند مطالعه و تحقیقاتشان به هیچ کدام از شواهدی که پیش فرض آن را نقض می‌کند توجه نکنند، اما تعمیم این افراد به همه محققان و متفکران خطاست و مثال های نقضی وجود دارد که این قاعده را از کلیت ساقط می‌کند ، مثلن بسیار انسان های مذهبی پس از برخورد به شواهدی تاریخی و علمی از اعتقاد مذهبی شان دست کشیده‌اند و برعکس افرادی خداناباور با مشاهده بعضی مسائل ، مومن شده اند.

برای مصون ماندن از این مغالطه لازم است هر گاه با یک ادعای عِلی برخورد کردیم که یک شخص یا گروه یا پدیده ای را ، علت تامه ۱ معلول میداند ، از خود بپرسیم که بفرض ثابت شدن تاثیر آن علت ، آیا علل دیگری هم در این اتفاق می توانسته نقش نداشته باشد یا نه؟

#استقرای_علی
#تئوری_توطئه
#خلط_مبحث

https://t.me/mghlte

🔹استقرای علی (۱)شرط لازم و کافی
🔹استقرای علی (۲)
🔹استقرای علی (۳)
🔹استقرای علی (۴)
🔹استقرای علی (۵)
🔸مغالطه ایمان
🔸تئوری توطئه
🔸کارما
🔹نمیدانم ، شاید ، ممکنست ، نه الزامن ،باید تحقیق کرد.
🔹منطق سه ارزشی
🔹شایستگی و شانس
🔸عامل خارجی علت انقلاب ایران!