از کتابِ «بحران نفت در ایران»
از ناسیونالیسم تا کودتا
یرواند آبراهامیان
ترجمهٔ محمدابراهیم فتاحی
کتاب پیتر آوری حاوی بخشی دربارۀ بحران نفت با عنوان «یک مرد تنها چه کار میتواند بکند» است. نویسنده در این گفتار توصیف کلیشهای از مصدق را تکرار میکند که در پایان کار درحالیکه تانکها به سوی منزلش شلیک میکردند، ملحفهای روی سر خود کشید و با خنده میگفت «ببین چه کرده ام!» از سوی دیگر شرح حال مذکور دربارۀ شخصیتهای ایرانی مصدق را اینگونه ارزیابی میکند:
او در روزگارش یک فریبکار سیاسی باهوش و عوامفریبی بااستعدادی کمنظیر و قابلتوجه بود. شهرت او به درستکاری او را در موقعیت خوبی در ارتباط با مردم ایران قرار داده بود. او بر روی بیگانههراسی ایرانیان و نارضایتی مردم کار کرد تا از خود یک قهرمان ملی بسازد و با ارعاب ماهرانه مجلس شانزدهم را در اختیار گرفت. هیچ برنامۀ مثبتی و هیچ درکی نیز نسبت به مشکلات واقعی کشور نداشت، اما با ایجاد هیجانات پیدرپی به کار خود ادامه داد. سرانجام او از حد خود فراتر رفته بود، اما تقریباً موفق شد شاه را به پایین آمدن از تخت سلطنت مجبور کند.
وزارت خارجۀ بریتانیا در اندک مواردی هم که به سرنگونی مصدق اشاره داشته، به منظور اجتناب از اشاره به نقش بریتانیا در کودتا، با دقت از کاربرد واژۀ «کودتا» دوری کرده است. پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ هم به طور معمول به ذکر این عبارت پرداخته که «در ۲۸ مرداد قیامی غیرمنتظره موجب سرنگونی مصدق شد.»
✅@mellimazzhabi
Post #52143
700
- ❤ 3