🧠نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۲۰۲۶؛ نوری که مغز را قابل کنترل کرد!

مجمع نوبل در مؤسسه کارولینسکا، جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۲۰۲۶ را به کارل دایسروت، پیتر هگمن و گئورگ ناگل برای اکتشافاتشان درباره کانال‌های یونی وابسته به نور و اپتوژنتیک اهدا کرد.

🔬 اپتوژنتیک (Optogenetics) روشی در علوم اعصاب است که با وارد کردن ژن‌های پروتئین‌های حساس به نور به سلول‌های عصبی، امکان فعال یا مهار کردن فعالیت نورون‌های مشخص با نور را فراهم می‌کند.

یکی از پایه‌های این فناوری، کشف Channelrhodopsin (کانال‌رودوپسین) است؛ پروتئینی حساس به نور که در جلبک‌های تک‌سلولی شناسایی شد و با باز کردن کانال‌های یونی غشایی، فعالیت الکتریکی سلول را تغییر می‌دهد.

هگمن و ناگل سازوکار این پروتئین‌های حساس به نور را آشکار کردند و دایسروت نشان داد چگونه می‌توان از آن‌ها برای کنترل دقیق فعالیت نورون‌ها در مغز استفاده کرد.

به کمک اپتوژنتیک، دانشمندان اکنون می‌توانند نقش مدارهای عصبی را در حافظه، احساسات و رفتار با دقتی بی‌سابقه بررسی کنند و ارتباط آن‌ها را با برخی اختلالات عصبی و روان‌پزشکی و بازگرداندن بینایی مطالعه کنند.

#دانستنی_پزشکی
‌‌
‌‌