📌 تشکل‌ها؛ زیرساخت پنهان تاب‌آوری اقتصادی
👈 «علی کبیر»، دبیرکل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی، در یادداشتی که در پنجمین شماره نشریه اتاق اقتصاد به چاپ رسیده است، چنین می‌نویسد: تاب‌آوری اقتصاد، موضوعی فراتر از میزان سرمایه، ذخایر مالی یا ظرفیت تولید بنگاه‌ها است. دوام فعالیت اقتصادی در روزهای دشوار، به کیفیت پیوند میان بنگاه‌ها، سرعت گردش اطلاعات و توان هماهنگی و اقدام جمعی نیز وابسته است.
🔹 بنگاهی که از سرمایه، بازار و نیروی انسانی برخوردار است، اگر هنگام بحران به اطلاعات معتبر، مسیر ارتباطی روشن و امکان پیگیری مؤثر دسترسی نداشته باشد، همچنان در معرض آسیب قرار دارد. در مقابل، مجموعه‌ای از بنگاه‌های متوسط و حتی کوچک، هنگامی که در قالب تشکل‌های فعال به یکدیگر پیوند می‌خورند، قدرتی فراتر از حاصل جمع ظرفیت‌های فردی خود پیدا می‌کنند.
🔻 از واکنش اضطراری تا چرخه تاب‌آوری
🔹 فدراسیون جهانی اتاق‌های بازرگانی، الگویی برای مدیریت بحران بخش خصوصی تدوین کرده است که نقش اتاق‌ها در بحران را در سه مرحله به‌هم‌پیوسته تعریف می‌کند: آمادگی، پاسخ و بازیابی. اهمیت این چارچوب در آن است که مدیریت بحران را به اقداماتی پس از وقوع حادثه محدود نمی‌کند. اتاق بازرگانی باید پیش از بحران ظرفیت‌های خود و جامعه کسب‌وکار را بشناسد، در لحظه اختلال بتواند اطلاعات و منابع را بسیج کند و پس از فروکش‌کردن وضعیت اضطراری، در بازگشت بنگاه‌ها به چرخه فعالیت نقش داشته باشد.
🔻 تجربه‌ای که از یک نیاز واقعی آغاز شد
🔹 شکل‌گیری ستاد تاب‌آوری بخش خصوصی خراسان رضوی در اتاق مشهد نیز پاسخی به همین ضرورت بود. بخش خصوصی استان در دوره بحران به مرکزی نیاز داشت که اطلاعات را دریافت و اعتبارسنجی کند، مسائل فوری را از مشکلات مزمن بازشناسد، میان تشکل‌ها هماهنگی به وجود آورد و نتیجه این فرایند را منظم و مستند به دستگاه‌های مسئول منتقل کند. مقصود، افزودن حلقه‌ای تازه به زنجیره اداری نبود؛ هدف آن بود که فاصله میان وقوع اختلال، تشخیص مسئله و واکنش مؤثر کوتاه شود.
🔹 این ستاد در این مدت، اطلاعات واحدهای متأثر از جنگ اخیر را دریافت کرده و کوشیده است تا هر پرونده را متناسب با نوع آسیب، فوریت موضوع و مرجع مسئول در مسیر رسیدگی قرار دهد. این سازوکار امکان داد تا مسائل دارای اثر زنجیره‌ای از درخواست‌های موردی تفکیک شوند و موضوعاتی که به تصمیم یا مداخله دستگاه‌های اجرایی نیاز داشتند، با دقت بیشتری پیگیری شوند.
🔻 بحران، زمان ساختن سازوکار نیست
🔹 تجربه خراسان رضوی نشان داد که اتاق بازرگانی می‌تواند سه ظرفیت را به یکدیگر پیوند دهد: اطلاعات برخاسته از میدان اقتصاد، توان کارشناسی برای تحلیل آن و امکان گفت‌وگو با ارکان حاکمیت. این پیوند، اتاق را از نهادی واکنش‌محور به نهادی پیش‌نگر نزدیک می‌کند.
🔹 باید توجه داشت که بحران، زمان ساختن سازوکار نیست؛ پس برای تثبیت این تجربه، ستادهای تاب‌آوری باید از سازوکاری موقت برای مواجهه با بحران، به ساختاری پایدار برای پایش و مدیریت ریسک تبدیل شوند. نظام هشدار زودهنگام، پایگاه داده آسیب‌پذیری بنگاه‌ها، شبکه رابطان تشکلی، پروتکل ارتباط با دستگاه‌ها و سناریوهای تداوم کسب‌وکار باید در دوره آرامش طراحی و آزموده شوند.
🔻 مشروح این یادداشت را در لینک زیر بخوانید:
https://news.mccima.com/?p=84484
🖇 لینک پیوستن به گروه واتساپ اتاق بازرگانی خراسان رضوی:
https://chat.whatsapp.com/KlbxWUmTbUVI5rsljlSIVf
