🔍 عبور میلگرد مستقیم تیر از خارج هسته ستون؛ مجاز یا غیرمجاز؟

گاهی میلگرد طولی و سراسری تیر، در محل اتصال تیر به ستون، از بیرون خاموت‌های ستون عبور می‌کند. حکم آبا درباره این وضعیت چیست؟

📚 بند اصلی: ۲۰-۶-۵-۳-۳ آبا ـ اتصالات قاب خمشی ویژه

این بند برای میلگردهای طولی تیر که از داخل هسته محصورشده ستون عبور نمی‌کنند، شرط محصورشدگی تعیین کرده است:

🔸 اگر میلگرد توسط تیر دیگری محصور نشده باشد، باید در سراسر طول قسمت خارج از هسته ستون، آرماتور عرضی عبوری از ستون تأمین شود؛ فاصله و جزئیات آن نیز باید مطابق بندهای ۲۰-۶-۳-۳-۲، ۲۰-۶-۳-۳-۳ و ۲۰-۶-۲-۳-۶ باشد.

📖 تفسیر همین بند هدف این آرماتور عرضی را محصورکردن میلگرد طولی تیر و بهبود انتقال نیرو به اتصال بیان می‌کند. شکل ۲۰-۵ در تفسیر بند ۲۰-۶-۲-۱ نیز آرایش آرماتور عرضی برای میلگردهای عبوری خارج از هسته را نشان می‌دهد.

🏗 در اجرا، سه وضعیت را تفکیک کنیم:

۱️⃣ میلگرد خارج هسته، محصورشده توسط تیر متعامد
باید بررسی شود که جزئیات تیر متعامد واقعاً میلگرد را محصور می‌کند؛ صرف وجود تیر کافی نیست.

۲️⃣ میلگرد خارج هسته، بدون محصورشدگی توسط تیر دیگر
آرماتور عرضی عبوری از ستون با ضوابط فوق لازم است.

۳️⃣ میلگرد در کاور ستون، بدون محصورشدگی لازم
این آرایش، شرط بند یادشده برای قاب ویژه را تأمین نمی‌کند؛ خاموت معمول تیر که به هسته ستون ارتباط ندارد، جایگزین دیتیل مقرر نیست.

⚠️ نکته مهم: ضریب ۱٫۶ طول گیرایی در بند ۲۰-۶-۵-۵-۴، مربوط به میلگرد مستقیمِ خاتمه‌یافته و امتداد طول مهاری آن بیرون ناحیه محصور است؛ مجوز عبور جانبی میلگرد سراسری از کاور ستون محسوب نمی‌شود.

🔬 پژوهش‌ها چه می‌گویند؟

▪️ Jiang و همکاران، ۲۰۲۴: در آزمایش اتصالات خارجی تیر پهن، ضعف چسبندگی و لغزش میلگردهای مهارشده خارج از هسته ستون مشاهده شد.
🔗 مقاله

▪️ Zhang و همکاران، اکتبر ۲۰۲۶: آزمایش و تحلیل اتصالات تیر پهن نشان داد میلگردهای خارج از هسته می‌توانند به علت تأخیر برشی، دیرتر تسلیم شوند و بر تشکیل مفصل پلاستیک اثر بگذارند.
🔗 مقاله

✅ در قاب ویژه، عبور میلگرد مستقیم از خارج هسته ستون، مشروط به تأمین محصورشدگی مقرر است. قرارگرفتن میلگرد در بتن پوششی ستون، به‌تنهایی کافی نیست.

📌 مبنای شماره‌بندها: آبا، تجدیدنظر دوم ۱۴۰۰، جلد اول و تفسیر، نسخه با تاریخ صفحات ۱۴۰۰/۱۰/۰۱. این ضابطه مخصوص قاب ویژه است و نباید بدون بررسی به تمام سیستم‌ها تعمیم داده شود.

✍️ محمد بنان
🔗 https://t.me/MBanan

#آبا #هسته_ستون #اتصال_تیر_به_ستون #میلگرد #محصورشدگی #جزئیات_اجرایی