🏗 تحلیل پوش‌آور در ETABS؛ گام‌به‌گام
از آماده‌سازی مدل تا ارزیابی عملکرد

پوش‌آور، تحلیل استاتیکی غیرخطی با افزایش تدریجی بار جانبی است؛ خروجی اصلی آن منحنی «برش پایه–جابه‌جایی گره کنترل» است.
این راهنما برای شروع در ETABS 22 و مدل قاب با مفصل‌های متمرکز است؛ نام بعضی گزینه‌ها با نسخه برنامه تفاوت دارد.

۱️⃣ مدل پایه را کنترل کنید
از فایل یک نسخه جدا ذخیره کنید. اتصال اعضا، تکیه‌گاه‌ها، دیافراگم، جرم و بارها را بررسی کنید:
Analyze > Check Model
تحلیل خطی و مودال را اجرا و وزن، دوره‌ها و شکل مودها را کنترل کنید. ضریب وزن خودی را دوباره منظور نکنید.

۲️⃣ مقاطع و آرماتورها را نهایی کنید
مقاطع واقعی، مصالح و سختی مؤثر مناسب تحلیل غیرخطی را مشخص کنید. در بتن، آرماتور طولی و عرضی واقعی باید معلوم باشد؛ مقطعِ طراحی‌نشده مبنای قابل‌اتکایی برای مفصل خودکار نیست.

۳️⃣ مفصل‌های غیرخطی را تعریف کنید
Define > Section Properties > Frame/Wall Nonlinear Hinges
برای قاب خمشی، انتخاب متداول:
• تیر: مفصل خمشی M3، پس از کنترل محورهای محلی؛
• ستون: مفصل اندرکنش P-M2-M3.
معیار مفصل و حدود پذیرش را مطابق دستورالعمل ارزیابی انتخاب و خواص تولیدشده را بازبینی کنید. مهاربند و دیوار به مدل متناسب با رفتارشان نیاز دارند.

۴️⃣ مفصل‌ها را اختصاص دهید
اعضا را انتخاب کنید:
Assign > Frame > Hinges
محل مفصل را مطابق ناحیه مورد انتظار تسلیم، معمولاً نزدیک دو انتهای عضو، تعیین کنید. Relative Distance از انتهای I و بین 0 و 1 است؛ End Offset و طول خالص را کنترل کنید.
⚠️ Release انتهای عضو جایگزین مفصل پلاستیک نیست.

۵️⃣ حالت ثقلی غیرخطی بسازید
Define > Load Cases > Add New Case
نام: GRAV_NL
نوع: Nonlinear Static
• Initial Conditions: Start from Unstressed State
• Loads Applied: بار ثقلی مطابق دستورالعمل؛ مثلاً D + αL، با α تعیین‌شده برای پروژه
• Load Application: Full Load
• Geometric Nonlinearity: P-Delta، مطابق فرض مدل
ابتدا این حالت را اجرا و همگرایی و تعادل بارها را بررسی کنید.

۶️⃣ توزیع بار جانبی را تعیین کنید
در Loads Applied می‌توانید از Load Pattern، Acceleration یا Modal استفاده کنید. توزیع یکنواخت جرمی و توزیع متناسب با مود غالب انتقالی، گزینه‌های متداول‌اند؛ تعداد و نوع الگوها تابع دستورالعمل است.
برای Modal، مود مؤثر در راستای موردنظر را انتخاب کنید؛ مود 1 الزاماً مود X نیست.

۷️⃣ حالت پوش‌آور بسازید
نام نمونه: PUSH_X_POS
نوع: Nonlinear Static
در Initial Conditions:
Continue from State at End of Nonlinear Case: GRAV_NL
بار جانبی را اضافه کنید.
⚠️ بار ثقلیِ منتقل‌شده را دوباره اضافه نکنید؛ بارهای حالت جدید افزایشی‌اند. تنظیم P-Delta را سازگار با حالت ثقلی نگه دارید.

۸️⃣ کنترل جابه‌جایی را تنظیم کنید
Load Application > Modify/Show > Displacement Control
Use Monitored Displacement را انتخاب کنید.
گره کنترل: یک گره واقعی و مناسب در بام.
مؤلفه: UX/U1 برای X یا UY/U2 برای Y، طبق نام‌گذاری فرم.
جابه‌جایی نهایی تحلیل را با واحد جاری وارد کنید؛ مقدار ثابتی برای همه ساختمان‌ها وجود ندارد.
این عدد، خودبه‌خود «جابه‌جایی هدف آیین‌نامه‌ای» نیست.

۹️⃣ گام‌های میانی را ذخیره کنید
Results Saved > Modify/Show > Multiple States
تعداد گام‌های ذخیره‌شده را برای نمایش تسلیم و افت مقاومت کافی انتخاب کنید؛ Final State Only برای ترسیم منحنی کامل کافی نیست.

🔟 تحلیل را اجرا کنید
Analyze > Set Load Cases to Run > Run Analysis
GRAV_NL و پوش‌آور را اجرا کنید. جهت‌های +X، −X، +Y و −Y و الگوهای لازم را جداگانه، همگی از GRAV_NL آغاز کنید.
در عدم همگرایی، محل توقف، اتصال‌ها، مفصل‌ها و کنترل حل را بررسی کنید؛ توقف عددی به‌تنهایی اثبات فروریزش نیست.

۱۱️⃣ نتایج را بخوانید
Display > Static Pushover Curve
منحنی ظرفیت، ترتیب تشکیل مفصل‌ها، دریفت طبقات و تغییرشکل اعضا را در گام‌های مختلف بررسی کنید.

۱۲️⃣ عملکرد را در تقاضای هدف بسنجید
جابه‌جایی هدف را با روش ارزیابی و طیف تقاضای سازگار تعیین کنید؛ سپس حدود IO (استفاده بی‌وقفه)، LS (ایمنی جانی) و CP (آستانه فروریزش) را در همان گام کنترل کنید. رسیدن تحلیل به انتها، تأیید ایمنی سازه نیست.

📌 در سازه‌های با اثر مهم مودهای بالاتر یا پیچش، کفایت روش پوش‌آور باید جداگانه بررسی شود.

📚 راهنمای رسمی پوش‌آور CSI

کانال تخصصی عمران و معماری دکتر محمد بنان
https://t.me/MBanan
#ETABS #پوش_آور #تحلیل_غیرخطی #مهندسی_زلزله