📚درباره کتاب

عجیب‌تر از کتاب ریاضیات عجیب، این است که کسی بتواند با کمک ریاضیات نت موسیقی بنویسید و آن را بنوازد و در بازی‌هایی مثل شطرنج همیشه برنده شود، اما ما در جهان شگفتی‌ها زندگی می‌کنیم. دیوید دارلینگ و آگنیجو بانرجی نیز در این کتاب، درهای جدیدی را رو به جهان مرموز و ناشناخته ریاضیات می‌گشایند و می‌کوشند تا ریاضیات دشوار و پیچیده را با زبانی ساده و شفاف برای ما توضیح دهند.

بعد از موضوعِ «تابستان را بیشتر دوست دارید یا زمستان» یکی از مناقشه‌برانگیزترین مباحث «ریاضی» است که آدم‌ها را به دو گروهِ عاشقان ریاضی و دشمنان این علم تقسیم کرده است. افرادی که از ریاضی متنفرند اصلاً درک نمی‌کنند چطور ممکن است یک نفر دوست داشته باشد با هزار بدبختی اثبات کند که یک شکل سه‌ ضلعی است. در صورتی‌که با یک نگاه هم آدم می‌فهمد آن شکل سه گوشه و سه ضلع دارد. این موضوع به‌ظاهر ساده به‌نظر می‌رسد! اما ریاضی‌دان‌هایی مثل دیوید دارلینگ و آگنیجو بانرجی معتقدند: «ریاضیات در تار و پود واقعیت تنیده شده!» (البته برای ما افرادی که چندان به ریاضیات علاقه و ارادتی نداریم، واقعیت بدون معادلات و فرمول‌های ریاضی بسیار شیرین‌تر است.) به‌هرحال، نویسندگان کتاب ریاضیات عجیب جزو دسته‌ی ریاضی‌دوستان هستند و کوشیده‌اند تا مباحث سخت و پیچیده‌ی علم ریاضی را برای خوانندگان خود به زبانی ساده و شفاف بازگو کنند.

یکی از موضوعات سخت و غیرقابل فهمی که دیوید دارلینگ و آگنیجو بانرجی سعی کرده‌اند تا آن را برای مخاطبان خود به‌سادگی توضیح دهند «بُعد چهارم فضاست». این بُعد حقیقتاً پیچیده‌تر از این است که مغز آدمی آن را درک کند. مثلاً برخی از افراد برجسته مانند آرتور کانن دویل و ویلیام کروکس معتقد بودند در ابعاد بالاتر از بعد سوم (مثل بُعد چهارم)، انسان‌های زنده می‌توانند با مردگان ارتباط برقرار کنند. شاید نام پدیده‌های عجیبی همچون «ابر مکعب» و «ابر کره» برایتان آشنا به‌نظر برسد. ابر کره، کره‌ای سه‌بعدی است که در فضایی چهار بعدی قرار گرفته. فضای چهار بعدی جای غیرقابل تصوری است، در این حد که می‌توانید در این فضای جادویی کفش پای راست خود را با یک چرخش، به کفش پای چپ تبدیل کنید!

کتاب ریاضیات عجیب همان‌طور که از نامش پیداست، همه‌ی موضوعات عجیب و غریب را برای مخاطبان خود شرح می‌دهد. مثلاً یکی از مباحث پیچیده و ناشناخته، ماشین شطرنج است. ریاضی‌دان‌هایی که بعد از جنگ جهانی دوم زندگی می‌کردند، به‌دنبال این بودند که وسیله‌ای هوشمند به نام «ماشین شطرنج» را به‌عنوان حریف تمرینی در این بازی بسازند. این ماشین موجودی است که همیشه و در هرحال برنده می‌شود؛ چیزی شبیه به نادرشاه افشار! مهندسان و ریاضی‌دانان سال‌های زیادی‌ست که می‌کوشند تا چنین اختراعی را به‌ثمر برسانند، آن‌ها با وجود اینکه تحقیقات گسترده‌ای انجام داده و ماشین‌های گوناگونی را به‌وجود آورده‌اند، همچنان موفق نشدند دستگاهی همیشه و در هرحالت برنده را ابداع کنند. دیوید دارلینگ و آگنیجو بانرجی به یاری ما آمده‌اند تا از زاویه‌ای جدید به موضوعاتی که با آن‌ها آشنا هستیم نگاه کنیم و با پدیده‌های عجیب و تازه، مثل توپولوژی، روبه‌رو شویم.

کتاب ریاضیات عجیب با ترجمه‌ی فارسی جلال حاجی شفیعی‌ها در انتشارت مازیار منتشر شده است.
@mathemathicsbook