🖌 استعمار ادبی
دوست خوبم؛
سرکار خانم سایه اقتصادی‌نیا
می‌دانید که شما را همچون صاحب‌نظری نادر در نقد ادبی و صاحب‌قلمی نغز در سنجش شعر و شاعران معاصر ستوده‌ام. جایگاه شما، به‌عنوان یک منتقد ادبی، به‌ویژه در میان بانوان، ممتاز است. باری، مطلب شما را راجع به رمان «لولیتا‌خوانی در تهران» خواندم و بسیار جا خوردم.
من به میزان کم یا زیادِ ارزش ادبی و راست‌نمایی این کتاب کاری ندارم و شما هم به این موارد اشاره‌ای نکرده بودید. یک‌راست رفته‌اید سراغ محتوا و جهت‌گیری سیاسی و ایدئولوژیک کتاب که به اصطلاحِ نخ‌نما شدهٔ این روزها عبارت است از سفید‌شویی امریکا و ندیدن ماهیت این امپراتوری که می‌کوشد هم با نیروی نظامی و هم با ایدئولوژی‌اش بر تسخیر دنیا سرپوش بگذارد.
به‌قول‌رایج، شستم خبردار شد که شما هم (تاحدی شبیه آن روشنفکر دینی که یک‌بار با شدتی تمام نقدش کردید) بالاخره دریافته‌اید که نون و آب و آبروی روشنفکر و ادیب در امریکا‌ستیزی و رصد این کشور از چشم چپ‌ها و نیز جناحی از دمکرات‌ها است.
این را هم اخیراً از یک پست خودتان فهمیدم که استادی که شاگرد ویژهٔ ایشان بوده‌اید، چه مارکسیست غریبی بوده؛ از راستهٔ آنهایی که عمری بعد از ترقه‌بازی کودکانه‌ای به نام سیاهکل از آن با نام حماسه یاد می‌کنند و الان بعد از نیم قرن از این حکومتی که خود به بار آورده‌اند با کمال احتیاط (!) انتقاد‌هایی می‌فرمایند. نیز استنادتان به کسی به نام حمید دباشی هم برایم تعجب‌آور بود. یک‌بار به مطلبی در صفحهٔ یکی از مریدانش برخوردم که زیر عکسی از او نوشته بود: «یک مرد مهم در نیویورک»؛ خنده‌ام گرفت که چقدر او تلاش کرد در دانشگاه کلمبیا جانشین آن ادوارد ناسعید شود و با نقدهای تیپیکِ روشنفکرانِ جهان سومی بیاید داخل تیترها و نیامد، و فکر کردم چقدر سخت است کسی فکر کند مهم است، ولی واقعاً، به تعبیر خودتان، با هیچ معیاری، نباشد.
اینک شما نگران ایران هستید. کاملاً به‌جاست. همه هستیم؛ ولی رصد شما از اوضاع ایران از بابت رفتار استعماری امریکا و رد پای پوشیده آن در یک رمان است! ایران و نظامش در این چهل و چند سال دغدغه‌ای فکری برای اهل ادبیات در جهت نقدی اساسی و یافتن ریشه‌های پنجاه و هفت (و نه نق‌زدن‌های مرسوم) فراهم نکرد، فقط احتمال حمله به این زمین سوخته از سوی امریکا و کسانی که در تولید ادبی شاید مختصر همراهی با آن و زمینه‌چینی برای آن کرده‌اند، این‌طور صدای‌شان را در می‌آورد!
از این می‌گذرم که با چند تا واسطه و چسب و وصله می‌شود رمان «لولیتا‌خوانی در تهران» را به حملهٔ آمریکا به ایران وصل کرد. از این هم می‌گذرم که حملهٔ نظامی به ایران اصلاً کار خوبی است یا بد. توجهم به این است که شما مثل انبوهی از ادیبان و روشنفکران، نگرانِ نیم قرن جنایت و عقب‌افتادگی ملی نیستید؛ نگران اعلان و اظهار این هستید که برای حل مشکل ایران هم باید متوجه استعمار امریکا باشیم؛ غولی وحشتناک و جهان‌خوار که باید به چراغ جادو بازگردانده شود! من هم البته موافقم که امریکا در حق ایران جنایت کرده است، ولی در پنجاه و هفت، نه سی و دو، و الان هم بستگی دارد به کدامِ آن دو شیوه عمل کند.
@mardihamorteza
(ادامه👇🏻)
Post #669
9.81K