(ادامه👆🏻)

با این حال، بد نیست حالا که ایام‌ خجستهٔ نوروز هم در حال اتمام و توی ذوق زدن‌ مردم گناهش کمتر است به یک نکته اشاره کنم که به گمانم منشأ این امیدواری خطا است. اینکه باید دشمن را تحقیر کرد، درست. علی‌الخصوص که وجوه کثیره‌ای از انواع حقارت را مکرر از خود نشان داده باشد. باری، این درست نیست که به‌طور فله‌ای مشتی از اوصاف بد را نثار آنها کنیم. بسا که غلط‌انداز و گمراه‌کننده باشد.

اینکه کشور ما اسیر نوع بدخیمی از غارت منابع است، درست. اینکه پول‌ها چنان به دست بالاترین سطوح تصمیم‌گیری به یغما رفته است که‌ نگو و نپرس، درست؛ اما اگر کسی بر این اساس بگوید که پول مهم‌ترین چیز برای اینان است، اگر منظورش آدم‌های ردیف اول باشد، اشتباه می‌کند. اینکه برای این حکومت بقا به هر قیمت (دقت کنید به معنای مطلق کلمه، به هر قیمت) اولین و آخرین هدف است، درست؛ ولی اگر کسی تصورش این باشد که برای رأس و معاونان اصلی، هر نوع بقایی بقا است تصوری اشتباه است.

به گمان‌ من، هر چقدر هم غارت و اسراف وجود داشته باشد، برای ردیف‌اولی‌ها، پول در اصل باید به کار لبنان و پلستین و یمن عراق و افغانستان بیاید. در غیر این‌صورت اهمیت چندانی ندارد. بقا هم همینطور. برای این‌ها بقا مهمترین مسأله، بلکه تنها مسأله است؛ اما چه بقایی؟ بقایی را که مستلزم و مشروط به دوستی با امریکا یا حتی دشمنی‌نکردن با او باشد، نمی‌خواهند. حتی برجام را هم برای تسهیلِ تدارکِ مالیِ عمقِ استراتژیک می‌خواستند. منظور آقای ترامپ از اینکه در برجام، حکومت ایران کلاه سر دولت آقای بایدن گذاشت، همین بود.

من هم شنیده‌ام که در میان برخی ارکان حکومتی هم هستند کسانی (حتی از نظامیان عالی‌رتبه) که با این دشمنی بی‌قیدوشرط با امریکا ناموافق‌اند، ولی گویا آنها در تصمیم نهایی کاره‌ای نیستند. آنچه هم اینک به عنوان مذاکرهٔ غیرمستقیم با امریکا مطرح شده است، با توجه به اینکه می‌دانیم کلیات نامه و بلکه اخطاریهٔ آقای ترامپ چه بوده، به نیت یک مذاکره و مصالحهٔ واقعی نیست؛ مدیریت افکار عمومی بین‌المللی و پیشگیری از شیوع تصور جنگ‌طلب مطلق بودن است؛ و البته کش دادن و وقت خریدن.

بر این اساس، به گمانم بهتر است از خوش‌باوری‌های زود و زیاد پرهیز کنیم. به‌خصوص که تجربه نشان داده است غرب و امریکا و حتی آقای ترامپ، چه در فشار حداکثری چه اقدامات روی میز و زیر میز، از پیگیری جدی تا مرز به نتیجه رساندن آن و حل اساسی معضل، از اراده و مداومت کافی برخوردار نیستند. شاید چیزی که بیشتر بتواند موضع امید باشد، وقوع برخی جایگزینی‌های اجباری در رأس هرم در اینجا باشد که احتمال آن رو به افزایش است، اما به شرطی که مثل منتظران کلافه، هر لحظه چشم به راه نیندازیم که پیک کی از راه می‌رسد.‌

@mardihamorteza