💠 تاثیر قانون منع نقل حدیث در تاریخ حدیث شیعه و سنی

🔴 اولین کتاب حدیثی اهل سنت یعنی موطأ مالک بن انس با حدود یک قرن فاصله از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله تألیف شد. یعنی به طور متوسط دو یا سه واسطه حدیث در این صد سال بوده اند که تنها به صورت شفاهی و با اتکای به حافظه حدیث را منتقل نموده اند.
🟢 شیعیان در همین دوران هم تعداد کمی کتاب حدیثی تالیف نموده اند. مانند: کتاب سلیم بن قیس و کتابی از خاندان ابورافع (رجال نجاشی/ص6 تا 8)

🔴 اهل سنت با این قانون به اندازه یک قرن با تنها منبع وحی یعنی پیامبر اکرم فاصله داشتند لذا مجبور بودند با ساختن برخی قواعد حدیثی، همان منقولات شفاهی را اعتبار بخشند.
🟢شیعیان اگرچه در این دوران دچار محدودیت نقل بودند و به سختی اندکی از احادیث را حفظ کردند؛ اما پس از لغو این قانون در حدود سال 100 هجری، همچنان به منبع وحیانی متصل بودند. از این سال تا ابتدای غیبت امام عصر علیه السلام 160 سال فاصله است که ائمه هدی علیهم السلام میان مردم ظاهر بودند و علوم پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و آموزه های اسلام را بیان فرمودند. کتب حدیثی بسیار زیادی در این دوران تدوین شدند که نام کثیری از آنها در کتاب های رجالی شیعه مانند رجال مرحوم نجاشی و فهرست شیخ طوسی ذکر شده است.

🔴 اهل سنت برای حل این مشکل مجبور به جعل برخی قواعد حدیثی شدند. شاید مهم ترین قاعده موثر در این زمینه نظریه «عدالت صحابه» است. نتیجه این نظریه این است که هر سخنی از یکی از صحابه نقل شود قطعا صحیح است و حتما او از پیامبر شنیده است. به این ترتیب مشکل یک نسل نقل شفاهی را برطرف نمودند!
🟢 شیعه به جهت ادله متعدد قرآنی و تاریخی عدالت همه صحابه را صحیح نمی داند و تنها حجت های معصوم پروردگار را به عنوان منبع اصلی حدیث قبول دارد.

🔴 اهل سنت در قرن اول اساسا از سندی که حدیث به واسطه آن نقل شده سوال نمی کردند و به تعبیری هر حدیثی را قبول می کردند. (چرا که اصلا سندی وجود نداشت و هر کس از خود حدیثی بیان می کرد که معلوم نبود اصلا از کسی شنیده یا نه، چه رسد که بخاطر داشته باشد چه کسی برای او نقل کرده است!)

📌ابن سیرین از بزرگان حدیث عامه: مردم در دوران نخست _یعنی عصر صحابه و تابعین_ از إسناد سوال نمی کردند زیرا همه اهل سنت بودند. اما زمانی که فتنه رخ داد دیگر از إسناد هم سوال می کردند تا روایت اهل سنت را از روایت اهل بدعت تشخیص دهند.
📚الانتصار في الرد على المعتزلة القدرية الأشرار، ج1، ص 149.

🟢 در شیعه به توصیه ائمه هدی علیهم السلام حدیث را به کسی که از او شنیده بودند نسبت می دادند و به این ترتیب اسناد روایات شکل گرفت.

📌عن امیر المومنین علیه السلام:
إِذَا حَدَّثْتُمْ بِحَدِيثٍ فَأَسْنِدُوهُ إِلَى الَّذِي حَدَّثَكُمْ فَإِنْ كَانَ حَقّاً فَلَكُمْ وَ إِنْ كَانَ كَذِباً فَعَلَيْهِ.
زمانی که حدیثی نقل می کنید آن را به کسی که برای شما نقل کرده نسبت دهید؛ پس اگر راست باشد ثواب آن را خواهید برد و اگر دروغ باشد به عهده آن شخص خواهد بود.
📚الکافی، ج1، ص52، ح7.

⬅️ در ادامه درباره نحوه انتقال مکتوب میراث حدیثی شیعه سخن خواهیم گفت.

#اصالت‌_حدیث
#تاریخ‌_حدیث