💡شپش سر
(Pediculosis capitis (head lice))

بیشتر در اطفال دیده میشه

▪️تظاهرات بالینی:
افراد مبتلا ممکنه بدون علامت باشن
یا که از خارش پوست سر یا گردن شکایت داشته باشن
Scalp pruritus
Pyoderma around the neck or ears

▪️تشخیص:
تشخیصش با معاینه‌ی چشمیه؛
اما استفاده از تکنیک شانه ‌زدن خیس یا خشک حساسیت بیشتری تو تشخیص داره تا معاینه معمولی

همچنین میشه از درموسکوپی
و لامپ وود کمک گرفت که در اون nit ها از خودشون نور آبی کمرنگ 🌀 ساطع میکنن


💥 در موارد آلودگی فعال، تخم‌های شپش (nits)، nymph های خزنده و شپش‌‌های بالغ رو میشه روی ساقه‌ی مو پیدا کرد

💥 شونه کردن خیس موها یه تکنیک مفید برای یافتن شپش یا nymph بالغه

❗️وجود nits به تنهایی آلودگی فعال رو تأیید نمیکنه،
در آلودگی فعال این nit ها باید حداکثر در ۶/۵ میلی‌متری از scalp باشن و سایر nit های دورتر، viable نیستن

▪️تشخیص افتراقی:
درماتیت سبوره: تو درماتیت سبوره، پوسته‌های روی مو با تکون دادن به راحتی از سطح مو کنده میشن
اما تو شپش، nit ها به راحتی از مو جدا نمیشن

همچنین برای اثبات تشخیصی میشه از تست KOH استفاده کرد

▪️درمان خط اول:
Shampoo Permethrin N#1

نحوه‌ی مصرف:
موهای خشک رو کاملاً به پرمترین آغشته کنید و بذارید به مدت ۱۰ دقیقه روی موها بمونه و بعد با آب بشورید

این کار رو مجددا ۱۰ روز بعد تکرار کنید

💥 پرمترین ۵ درصد موثرتر از ۱ درصدش نیست و فرقی با هم ندارن

💥 نحوه مصرف پرمترین رو حتما از روی راهنمای خود دارو نگاه کنید

▪️سایر درمان‌های موضعی موجود در ایران:

Lotion Ivermectin 0.5%
به صورت تک دوز
نیاز به تکرار مصرف نیست

کل پوست سر رو بهش آغشته باید کرد
و بعد از نیم ساعت شسته بشه

▪️نکات کلی درمان موضعی:
۱. این داروها رو باید حتما بعد از زمان توصیه‌شده با آب شست

۲. بهتره این شستن روی سینک انجام بشه تا حمام، تا این داروها بر روی پوست سایر نواحی بدن نرن و باعث ایجاد حساسیت نشن

۳. بهتره برای شستن از آب گرم استفاده بشه تا آب داغ، چون آب داغ باعث وازودیلاتاسیون و جذب سیستمیک میشه

۴. تا ۴۸-۲۴ ساعت بعد از استفاده از دارو نباید موها رو با شامپوی معمولی شست

▪️شکست درمان:
شکست درمان ممکنه به دلیل عدم پایبندی به رژیم درمانی یا آلودگی مجدد رخ بده

💥 مقاومت نسبت به برابر داروهای موضعی شپش بیشتر از قبل شده

▪️درمان موارد مقاوم:
Oral ivermectin

💥 قرص‌های ایورمکتین موجود در ایران در دوز ۳ و ۶ میلی‌گرمیه که البته کمیابن

💥 دوز تجویزی:
200 or 400 mcg/kg

مثلا برای یه دختر بچه‌ی ۳۰ کیلوگرمی میشه تک دوز ۱۲-۶ میلی‌گرمی

💥 نحوه تجویز:
مصرف یک تک دوز و تکرار اون بعد ۱۰-۷ روز

❗️درمان با لیندان به دلیل احتمال بروز عوارض جانبی عصبی و اثربخشی نسبتاً کمش دیگه توصیه نمیشه

▪️حضور در مدرسه و تماس‌ با افراد نزدیک به چه صورته؟
رفتن به مدرسه مشکلی نداره

اعضای خانواده و افراد نزدیک باید از نظر آلودگی معاینه بشن

اونایی که بستر مشترک با فرد مبتلا دارن رو باید تحت درمان پروفیلاکتیک قرار بدید

▪️سایر درمان‌ها:

1. Lotion Dimethicone 4%
مصرف تک دوز
بعد از ۱۵ دقیقه شسته شود

2. Combination therapy with topical permethrin and oral trimethoprim-sulfamethoxazole

Tab Co-trimoxazole (160/800) BD for 10 days

❗️ میزان اثرگذاری و safety روش‌های فیزیکی مثل shave کردن موها، شانه‌های الکتریکی و heated air (سشوار داغ به مدت ۳۰ دقیقه) به درستی مطالعه نشده

▪️توصیه‌های پیشگیرانه:
شپش وقتی روی پوست سر نباشه، بیشتر از ۴۸ ساعت زنده نمی‌مونه

۱) شستشوی اقلام مراقبت از مو، پارچه‌ها و ملحفه‌های مورد استفاده توسط فرد مبتلا در طی دو روز قبل از درمان، در آب داغ و خشک کردنشون در خشک‌کن با حرارت بالا (حداقل دمای ۳۹ درجه)

۲) اقلامی که قابل شستشو نیستن رو میشه dry-clean کرد و یا به مدت ۲ هفته تو یک کیسه پلاستیکی sealed گذاشتشون

۳) جاروبرقی کشیدن اثاثیه و فرشی که فرد مبتلا روی اونا نشسته یا دراز کشیده (خطر انتقال از این محل‌ها کمه)

❗️سمپاشی منزل با pediculicide ها توصیه نمیشه