💡نکاتی در مورد تجویز داروهای DPP-4i در درمان دیابت نوع ۲

▪️چه زمانی تجویز کنیم؟
✓ میزان کاهش قند خون مهارکننده‌های DPP-4 خیلی چشم‌گیر نیست (only a modest effect) (کاهش A1C در حد ۰/۷۵-۰/۵ درصد) و بهتره که عمدتاً به عنوان درمان کمکی (add-on) به مابقی رژیم درمانی بیمار اضافه بشه، تا اینکه بخوایم به صورت مونوتراپی برای کسی تجویزش کنیم.

✓ اگه بیماری مشکل قلبی یا کلیوی داره، این داروها اولین انتخاب ما نیستن، چون اثر محافظتی روی قلب و کلیه ندارن؛ البته ضرر خاصی هم ندارن.

✓ با چه داروهایی میشه همزمان تجویز و ترکیب بشن؟
متفورمین
تیازولیدین‌دیون‌ها (مثل پیوگلیتازون)
انسولین بازال
سولفونیل‌اوره‌ها (مثل گلی‌کلازید)
مهارکننده‌های SGLT2 (مثل امپاگلیفلوزین)

❗️اطلاعات کافی برای ترکیب مهارکننده‌های DPP-4با انسولین پرندیال (مرتبط با غذا) نیست.
❗️ترکیبشون با آگونیست‌های GLP-1 (مثل لیراگلوتاید، سماگلوتاید و تیرزپاتاید)، فایده‌ی بیشتری از نظر کاهش قند خون نداره و توصیه نمی‌شه.

پس به طور خلاصه مهارکننده‌های DPP4 برای چه کسایی خوبه؟
به عنوان درمان کمکی تو بیمارهایی که خطر هایپوگلایسمی دارن (مثل سالمندان یا بیماران CKD).

▪️نکات مهم قبل از شروع درمان با مهارکننده‌های DPP-4:
✓ پانکراتیت: اگه بیمار سابقه پانکراتیت داره، نباید از این داروها استفاده کنه.

✓ مشکلات کبدی: آلوگلیپتین و ویلداگلیپتین ممکنه به کبد آسیب بزنن و نیاز به پایش بیشتر دارن [ما این مهارکننده‌‌های DPP-4 رو اصلا تو ایران نداریم].
اگه فردی بیماری کبدی داره، بهتره از یه مهارکننده DPP-4 دیگه استفاده بشه.

✓ حساسیت پوستی: اگه بیمار به یکی از این داروها حساسیت نشون بده، نباید از بقیه داروهای این گروه استفاده کنه.

✓ نارسایی قلبی: ساکساگلیپتین و آلوگلیپتین خطر بستری شدن به‌خاطر نارسایی قلبی رو بالا می‌برن [ما این مهارکننده‌‌های DPP-4 رو اصلا تو ایران نداریم].

برای بیمارایی که بیماری قلبی-عروقی دارن یا در معرض خطر بالای قلبی هستن، بهتره از داروهای دیگه مثل مهارکننده‌های SGLT2 یا آگونیست‌های GLP-1 استفاده بشه که برای قلب مفیدن.
اگه مجبور به استفاده از DPP-4 شدین، سیتاگلیپتین یا لیناگلیپتین رو انتخاب کنید.

پس به طور خلاصه، مهارکننده‌های DPP4 موجود در ایران، یعنی لیناگلیپتین و سیتاگلیپتین، مورد خاصی تو اکثر بیمارها ایجاد نمیکنن و داروهای safe ای محسوب میشن.

▪️انتخاب مهارکننده DPP-4 مناسب:
✓ گزینه‌های موجود:
سیتاگلیپتین و لیناگلیپتین؛ سایر داروهای این دسته تو ایران موجود نیستن.

✓ مقایسه اثربخشی: مطالعات مستقیم کمی بین این داروها انجام شده، ولی به‌طور کلی همه‌شون اثر مشابه و متوسطی (modest) در کاهش قند خون دارن.

✓ پیشنهاد آپتودیت:
اگه قراره از مهارکننده‌های DPP-4 برای کاهش قند خون استفاده کنیم، معمولاً سیتاگلیپتین یا لیناگلیپتین رو انتخاب می‌کنیم چون:
۱. اثرات خنثی روی نتایج قلبی-عروقی دارن، از جمله عدم افزایش خطر بستری شدن به‌خاطر نارسایی قلبی.
۲. برای کبد ایمن‌ترن.

✓ بیماران با بیماری مزمن کلیوی:
اگه بیمار نارسایی شدید کلیه داره، eGFR کمتر از 30، لیناگلیپتین بهتره چون عمدتاً از طریق سیستم انتروهپاتیک دفع می‌شه و فشار کمتری به کلیه‌ها میاره.

▪️پایش عملکرد کلیه هنگام تجویز مهارکننده‌های DPP-4:
-قبل از شروع درمان: باید کراتینین سرم اندازه‌گیری بشه تا eGFRمحاسبه بشه.
-بعد از شروع درمان:
- اگه eGFR بیمار ≤45 باشه: هر ۶ ماه یک‌بار eGFR رو چک کنید.
- اگه eGFR بیمار >45 باشه: هر ۱۲ ماه یک‌بار کافیه.