📚 #واژه‌نامه علوم آزمایشگاهی | قسمت چهارم

۱️⃣-پانل (Panel) 📋🧪

مجموعه‌ای از چند آزمایش مرتبط که با هم درخواست می‌شود تا تصویر کامل‌تری از وضعیت بیمار به دست آید. مثلاً پانل کبدی شامل ALT، AST، ALP، بیلیروبین و آلبومین است. مزیت پانل این است که یک تست غیرطبیعی به تنهایی معنی ندارد و باید در کنار سایر تست‌های همان پانل تفسیر شود.



۲️⃣- هوموستاز (نه هموستاز!) ⚖️🩸

تعادل متابولیک بدن. یعنی تمام واکنش‌های شیمیایی طوری تنظیم شده‌اند که بدن در حالت سلامت بماند. وقتی هوموستاز به هم می‌خورد، بیماری شروع می‌شود. دیابت مثال خوبی است: بدن نمی‌تواند قند خون را در محدوده نرمال نگه دارد.



۳️⃣- مهار آنزیمی (Inhibition)🚫⚙️

فرآیندی که در آن یک ماده (مهارکننده) به آنزیم متصل می‌شود و فعالیت آن را کاهش می‌دهد یا متوقف می‌کند. بسیاری از داروها از همین اصل استفاده می‌کنند. مثلاً داروهای کاهش دهنده چربی خون با مهار آنزیم HMG-CoA ردوکتاز کار می‌کنند. در آزمایشگاه، تشخیص بعضی مسمومیت‌ها بر اساس بررسی مهار آنزیم‌های خاص است.



۴️⃣- نیمه عمر بیولوژیک ⏳🧪

مدت زمانی که طول می‌کشد تا نیمی از یک ماده (دارو، هورمون، آنزیم) در بدن تجزیه یا دفع شود. برای تفسیر آزمایشات مهم است. مثلاً اگر آنزیم ALT نیمه عمر کوتاهی داشته باشد، یک بار افزایش آن نشانه آسیب حاد کبد است. اما اگر آنزیم GGTP نیمه عمر طولانی داشته باشد، افزایش آن نشانه آسیب مزمن است.



۵️⃣- متابولیت واسط 🔄🔬

ماده‌ای که در میانه یک مسیر متابولیکی تولید می‌شود و بلافاصله به ماده بعدی تبدیل می‌گردد. به ندرت در خون قابل اندازه‌گیری است مگر اینکه آنزیم مربوطه دچار نقص باشد. تشخیص بسیاری از بیماری‌های متابولیک مادرزادی بر اساس تجمع متابولیت‌های واسط در خون یا ادرار است.


اگه برات مفید بود، فوروارد کن دوستات هم یاد بگیرن 🔄

🧬آکادمی آزما تک پلاس : @AzmaTech