🌀 در باب دسترسی آزاد به اطلاعات
▫️جریان آزاد اطلاعات یا حق دسترسی آزاد به اطلاعات را می‌توان، حق دسترسی آزاد و همگانی به اطلاعاتی که در نهادها و سازمان‌های عمومی نگه‌داری می‌شود، تعریف کرد. آنچه که به موجب قطعنامه‌ شماره ۵۹ مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۶ و ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر(۱۹۴۸) به عنوان یکی از اصول اساسی و جدایی ناپذیر آزادی بیان محسوب می‌شود. همچنین در سایر تعهدنامه‌های بین‌المللی مانند، میثاق‌نامه بین‌المللی حقوق سیاسی و مدنی (۱۹۶۶) و کنوانسیون حقوق بشر آمریکا (۱۹۶۹) نیز به عنوان یکی از دستاوردهای بنیادین آزادی بیان به آن اشاره شده‌است و به اختصار از آن با عنوان (FOI) یاد می‌شود.
▪️قانون FOI حامل این پیشفرض اصلی است که تمام اطلاعاتی که توسط نهاد‌های دولتی و عمومی نگه‌داری می‌شوند باید در اختیار عموم قرار بگیرند، و تنها در شرایطی که موانع قانونی مثل رعایت حریم خصوصی و یا دلایل امنیتی وجود داشته باشند باید از افشای اطلاعات جلوگیری کرد. در طول ده سال گذشته روند تصویب و به رسمیت شناخته شدن این قانون در کشورهای مختلف از جمله کشورهای در حال توسعه، رشد چشمگیری داشته است. در ۱۹۹۰ تنها ۱۳ کشور این قانون را به رسمیت شناخته بودند و این در حالیست که هم‌اکنون بیش از ۹۰ کشور در سراسر جهان این قانون را به تصویب رسانده‌اند.
▫️در اساسنامه ۱۹۴۵ « کمک به ترویج واشاعه‌ جریان آزاد ایده‌ها از طریق کلمه و تصویر» یکی از ماموریت‌های یونسکو مطرح شده است. در همین راستا، یونسکو استراتژی میان مدتی را در حدفاصل سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۳ به طور ویژه برای تحقق هدف استراتژیک خود یعنی افزایش دسترسی جهانی به اطلاعات و دانش را اجرایی کرد.
▪️اطلاعات آزاد یکی از مفاهیم محوری در اجلاس جهانی سران درباره جامعه اطلاعاتی نیز بود که طی آن آزادی بیان و دسترسی جهانی به اطلاعات به عنوان پایه‌های معرفت شناختی جوامع مورد تاکید واقع شدند.
▫️علاوه بر این‌ها در اعلامیه منتشر شده در بریزبن نیز بر اهمیت دسترسی آزاد به اطلاعات تاکید مضاعفی شد و همچنین در ادامه اعلامیه‌های دیگری نیز به بیان اهمیت این مسئله پرداختند: حق دانستن (۲۰۱۰) اعلامیه ماپوتو در باب گسترش آزادی بیان، دسترسی به اطلاعات و توانمندسازی افراد (۲۰۰۸) اعلامیه داکار در مورد رسانه و نحوه صحیح حکمرانی (۲۰۰۵) که همگی از طریق مراسم‌های سالانه یونسکو در روز جهانی آزادی مطبوعات انتشار یافتند.
🔘برگردان از وبسایت یونسکو
〰️مترجم: محمدامین اصانلو (دانشجوی کارشناسی جامعه‌شناسی دانشگاه تهران)
🔴 در وبسایت کرسی ارتباطات علم و فناوری یونسکو بخوانید:
air.ir/ZHqS98
📣 @Knowledge_Society
⚪️ @iraniandiaspora1