🍁☕️ چرا ماه هفتم سال را "مهر" می‌نامیم؟

زمانی بسیار دور، پیش از آنکه تقویم برای ما فقط مجموعه‌ای از عددها و تاریخ‌ها باشد، هر ماه نامی داشت و هر نام چیزی از جهان مقدس ایرانی را با خود حمل می‌کرد.
ماه‌ها فقط نمی‌گفتند که چه زمانی از سال است بلکه هر کدام یادآور یک نام، یک نیرو و یک معنا بودند.
و وقتی نوبت به ماه هفتم رسید، نامی بر آن نشست که قرن‌ها پیش از آن در فرهنگ ایرانی جایگاهی ویژه داشت:
مهر یا میترا.
میترا، ایزدِ پیمان و راستی بود؛ ایزدی که بر عهدها نظارت می‌کرد و نگهبان پیمان‌هایی بود که میان آدمیان بسته می‌شد. در جهان‌بینی ایرانی، پیمان چیزی ساده نبود. اگر دستی به دستی می‌رسید و عهدی بسته می‌شد، اگر دو نفر بر سر سخنی توافق می‌کردند و اگر کسی قولی می‌داد، آن قول و پیمان در برابر مهر قرار می‌گرفت.
برای همین، میترا را ایزدی می‌دانستند که همه‌چیز را می‌بیند و می‌شنود؛ حتی از او با چشم‌ها و گوش‌های بی‌شمار یاد شده است که مراقب همه پیمان‌ها باشد.
اما "مهر" فقط نام یک ایزد نبود. در زبان و فرهنگ ایرانی، مهر کم‌کم با مفاهیمی چون دوستی، محبت، پیوند، پیمان و روشنایی گره خورد.
در برخی روایت‌ها و برداشت‌های متاخر، داستان مهر با بلند‌ترین شب سال نیز پیوند خورده است.
می‌گویند در شب چله، طولانی ترین شب سال، هنگامی که تاریکی به بیشترین اندازه خود می‌رسد، مهر زاده می‌شود. و مردم هر سال شب چله تا سپیده‌دم چشم به راه می‌مانند، تا تاریکی کنار برود و روشنایی باز گردد.

مهر ماهی بود که تابستان آرام‌آرام کنار می‌رفت، هوا تغییر می‌کرد، رنگ جهان عوض می‌شد و سال وارد نیمه‌ای دیگر می‌شد.
از آن پس، با رسیدن ماه هفتم، مردم فقط نمی‌گفتند: ماه دیگری از سال آمد.
می‌گفتند: مهر آمد. 🍂
و این نام، هزاران سال در زبان ایرانی ماند؛ آن‌قدر ماند که امروز وقتی می‌گوییم "مهر"، شاید هم‌زمان چند چیز را به یاد بیاوریم: محبت، دوستی، پیمان، روشنایی، و پاییزی که با نامی بسیار قدیمی آغاز می‌شود.
مهر، تنها نام یک ماه نیست؛ ردپای یکی از کهن‌ترین واژه‌های فرهنگ ایرانی در تقویم امروز ماست. 🌞🍁🪁
به قلم چکامه شمسی