مفهوم درد، تفاهم اسلام‌آباد و رسمیت پیدا کردن تهدید

📍ریچارد نفیو در کتاب هنر تحریم‌ها، از مفهومی استفاده می‌کند با عنوان درد. او در این کتاب می‌گوید وقتی اقدام اقتصادی علیه کشوری استفاده می‌شود، باید بتواند در آن جامعه درد ایجاد کند و این درد پایدار کم کم کشوری که هدف فشار اقتصادی قرار گرفته است را مجبور به تغییر سیاست می‌کند. او از این موضوع استفاده می‌کند که بگوید آنچه اهمیت دارد دردی است که فشار اقتصادی ایجاد می‌کند نه موارد دیگر.

📍در مورد تفاهم اسلام‌آباد، نسبت آن با ذخایر انرژی و مواردی از این دست زیاد صحبت شده. اما اگر بخواهیم از دریچه فردی مانند نفیو به ماجرا نگاه کنیم، آنچه اهمیت دارد و می‌تواند کشوری را تحت فشار قرار دهد، موارد غیرملموسی مانند میزان ذخایر نیست. بلکه دردی که در اثر اتفاقات در جامعه آمریکا حس می‌شود، موضوعیت دارد.

📍از این منظر فرای اینکه ذخایر انرژی آمریکا خالی شده باشد یا نه، حتما تفاهم اسلام‌آباد کمک بزرگی به آمریکا کرده است. اگر آمارهای را نگاه کنیم از زمان شروع جنگ تورم آمریکا نرخ صعودی داشت تا ماه جون. در ماه جون آمارها نزولی می‌شود. نرخ تورم ماهانه که از ۲.۴ در فوریه به ۴.۲ در ماه می رسیده بود، در جون کاهش پیدا می‌کند و به ۳.۵ درصد می‌رسد. از آن مهم‌تر تورم حوزه انرژی آمریکاست. تورم انرژی در آمریکا از حدود ۱ درصد در فوریه به بیش از ۲۳ درصد در ماه می رسیده بود، یعنی ایجاد یک درد واقعی و ملموس. اما تفاهم این نرخ را هم به ۱۵ درصد کاهش داد. در واقع از این منظر تفاهم نامه حتما اجازه و شرایط ادامه جنگ را برای آمریکا هموارتر کرد.

❓سوالی که ممکن است پیش بیاید این است که در عوض ما هم توان نظامی را بهبود بخشیدیم و مدتی نیز محاصره رفع شد و چیزی را از دست ندادیم.

📍در پاسخ به این موضوع نیز باید دو نکته را یادآوری کرد. اولا تجربه جنگ ۱۲ روزه و همین جنگ رمضان نشان داد در خود ایام جنگ نیز سیستم‌های نظامی به مرور بهبود پیدا می‌کنند و اثربخشی آنها بیشتر می‌شود. بماند که اساسا پیش از تفاهم جنگ به معنی نظامی آن کاهش پیدا کرده بود.

📍اما نکته مهم‌تر در مورد محاصره است. ما اگر مستقیم به صورت نظامی یا غیرمستقیم با ابزارهایی مانند قیمت انرژی و هدف قرار دادن برخی نقاط منطقه و منابع انرژی نتوانیم محاصره را برداریم و در اسلام‌آباد یا در هر چارچوب مذاکراتی دیگری اقدام به رفع آن کنیم، حتما این ابزار را برای آمریکایی‌ها تثبیت کردیم. پیش از این ما در موضوع تحریم و تهدید نظامی نیز این ماجرا را امتحان کردیم. مذاکراتی که برای رفع تحریم‌ها انجام شد به جای اینکه تحریم را رفع کند، دشمن را به این نتیجه رساند که تحریم ابزار موثری است، لذا آن را تشدید کرد. مذاکراتی که برای جلوگیری از جنگ انجام شد نیز دشمن را به این جمع‌بندی رساند که با هر فشاری ایران پای میز مذاکره است و از آن فاصله نمی‌گیرد لذا تهدید نظامی را تشدید و تثبیت کرد.

✅حالا ماجرای محاصره نیز از همان جنس است. اگر برای رفع آن به مذاکره دل ببندیم حتما آمریکا در آینده نیز روی این ابزار و فشار آن حساب ویژه باز خواهد کرد، مگر اینکه در میدان برای آن چاره بیاندیشیم.

✔️در نهایت اینکه، تفاهم اسلام‌آباد از یک سو درد ناشی از بستن تنگه هرمز را کاهش داد و نرخ تورم در آمریکا مدیریت شد، از سوی دیگر معادله محاصره-مذاکره را تثبیت کرد. همانطور که مشخص شد هیچ تحریمی را هم رفع نکرد و حتی یک دلار هم از دارایی‌های ایران آزاد نشد. حال باید به این سوال پاسخ داد که آیا واقعا تفاهم اسلام‌آباد کار درستی بود و ما چیزی را از دست ندادیم؟

#سید_حامد_ترابی
@khacky