فریمور آپدیت از نوع OTA وجود داشت، وقتی هنوز کسی نمی‌دونست OTA یعنی چی!

با اینکه در دهه ۸۰ میلادی خبری از وای‌فای، اینترنت یا سرور نبود، ولی رادیوهای FM تو هلند داشتن برای کامپیوترهای خونگی برنامه پخش کامپیوتری پخش می‌کردن، اونم فقط با صدای بوقی که تشکیل می‌شد از دو فرکانس ۱۲۰۰ و ۲۴۰۰ و مدولاسیونFSK روی رادیو FM که خودش هم یه بار مدوله شده بود!
اسم این ماجرا BASICODE بود! یه استاندارد عجیب و درخشان از اوایل دهه‌ی ۸۰ که می‌خواست همه‌ی کامپیوترهای خُرد اون دوران رو با یه زبان واحد به هم برسونه.

ماجرا از یه مهندس رادیویی به اسم Hessel de Vries شروع شد، کسی که برای شبکه‌ی ملی هلند (NOS) کار می‌کرد. اون فهمید که کامپیوترهای اون دوران از کومودور گرفته تا ZX Spectrum، BBC Micro و MSX هر کدوم زبان BASIC مختص به خودشون رو دارن و عملاً نمی‌تونن با هم حرف بزنن. نتیجه؟ BASICODE رو اختراع کرد، یا به قول خودشون «اسپرانتوی کامپیوترها». یه نسخه‌ی حداقلی و استاندارد از BASIC که روی هر دستگاهی اجرا می‌شد، فقط کافی بود یه «بیسکودر» مخصوص اون دستگاه رو لود می‌کردی.

بیسکودر یه جور محیط اجرایی بود، یه بوت‌لودر دست‌ساز که توش تابع‌های مشترک برای ورودی/خروجی، نمایش متن، ذخیره‌سازی روی کاست و بعدتر صدا و گرافیک ساده تعریف شده بود! برنامه‌ها از خط ۱۰۰۰ به بعد شروع می‌شدن و بقیه‌ی خطوط پایین‌تر مخصوص خود بیسکودر بودن. برای فراخوانی توابعش هم فقط یه GOSUB می‌زدی، درست مثل یه API ابتدایی برای ۸ بیتی‌ها.

حالا تصور کنید رادیو برنامه رو به صورت صدا پخش می‌کرد، تو ضبط می‌کردی روی نوار کاست، بعد اون رو به کامپیوترت می‌دادی تا کدها رو از توی صدا بخونه و اجرا کنه. به معنای واقعی کلمه «OTA»! فقط نه با پکت و فرکانس ۲.۴ گیگاهرتز، بلکه با بوق ۱۲۰۰ و ۲۴۰۰ هرتز! سرعت انتقالش؟ حدود ۶ کیلوبایت در دقیقه. بله، دقیقه. ولی برای اون دوران، همین هم مثل جادو بود.

در نسخه‌ی BASICODE 2 سال ۱۹۸۳، کارکردها گسترده‌تر شد مدیریت داده، ورودی از نوار، و یه کتابخونه‌ی کامل از حدود ۵۰ تابع مشترک. نسخه‌ی سوم (BASICODE 3) در ۱۹۸۶ حتی گرافیک تک‌رنگ و صدا هم اضافه کرد، و نسخه‌ی 3C در ۱۹۹۱ رنگی هم شد. برنامه‌ها از رادیو در سراسر آلمان شرقی و هلند پخش می‌شدن، حتی روی صفحه‌گِرامافون هم منتشر می‌کردن تا مردم بتونن کد رو از صدا بخونن!

اما مثل همه‌ی پروژه‌های قهرمانانه‌ی دهه‌ی ۸۰، پایانش با ظهور ۱۶ و ۳۲ بیتی‌ها رقم خورد. وقتی آمیگا، آتاری ST و PCها با سیستم‌عامل‌های گرافیکی اومدن، BASICODE دیگه زیادی ساده به نظر می‌رسید. نسخه‌ی چهارمی هم برنامه‌ریزی شده بود، ولی هیچ‌وقت ساخته نشد.

با این حال، BASICODE هنوز یه میراث زنده‌ست. خیلی از مفاهیمی که امروز تو جاوا، PDF یا حتی پلتفرم‌های کراس‌پلتفرم مدرن می‌بینیم، ریشه در همون ایده داره: یه استاندارد زبانی مشترک + یه مفسر مخصوص هر سیستم. همون کاری که JVM برای جاوا می‌کنه، بیسکودر برای کامپیوترهای ۸ بیتی می‌کرد.

و شاید قشنگ‌ترین بخش ماجرا این بود که کل سیستم، فقط با یه رادیو، یه نوار کاست، و چند خط BASIC کار می‌کرد.
جالب اینه که هنوزم هستن کسایی که به عنوان سرگرمی از این شیوه و زبان و ... استفاده می‌کنند.

تو این لینک می‌تونید در موردش بخونید.

📡openpcb